Makowiec to jeden z tych wypieków, bez których trudno wyobrazić sobie święta Bożego Narodzenia. Najczęściej spotyka się go w formie strucli makowej, w której masę makową pieczemy zawiniętą w drożdżowe ciasto. Jeśli jednak za nim nie przepadasz, wypróbuj makowiec na kruchym spodzie - albo wersję całkowicie bez ciasta - za to z dodatkiem jabłek i bakalii. Kluczem do uzyskania niepowtarzalnego smaku jest masa makowa przyrządzona według tradycyjnej receptury. Wilgotna, aromatyczna i słodka - to właśnie ona nadaje charakter, niezależnie od tego, jaki przepis na makowiec wybierzesz.

Makowiec - przepis na masę makową

Mak zalać wrzątkiem tak, aby pokrywał go całkowicie (jeśli cała woda wsiąknie w mak, uzupełnić ją), odstawić do wystygnięcia (można też chwilę mak pogotować). Następnie odsączyć i dwukrotnie zemleć w maszynce do mięsa z drobnym sitkiem. Dodać cukier – brązowy jasny lub drobny do wypieków (170 g na 500 g maku), miód (ok. 3 łyżek), miękkie masło (łyżka), bakalie (np. 100 g rodzynek, 50 g orzechów włoskich czy pekanowych, 1/2 szklanki kandyzowanej skórki pomarańczowej) oraz 2 łyżeczki ekstraktu z migdałów lub aromatu migdałowego i łyżeczkę cynamonu. Taką masę makową można dodawać np. do kutii i klusek z makiem. Aby wykorzystać ją w wypiekach, należy połączyć z ubitymi białkami lub całymi jajkami (6 szt.). 

Makowiec zawijany

Makowiec w formie makowej rolady na drożdżowym cieście to chyba najpopularniejszy wariant tego tradycyjnego świątecznego ciasta. W zależności od tego, czy preferujemy bardziej wilgotne, czy raczej suche ciasto, dodajemy więcej lub mniej masy makowej. 

makowiec-zawijany
Shutterstock

Makowiec zawijany - składniki:

  • masa makowa z 1 kg maku (może być gotowa lub przygotowana według przepisu powyżej)
  • 1 kg mąki,
  • szczypta soli
  • 80 g drożdży
  • pół szklanki cukru
  • serek waniliowy
  • 5 jajek
  • pół szklanki mleka
  • małe masło roślinne
  • cukier waniliowy
  • lukier, posiekane orzechy, starta pomarańczowa skórka i ew. kolorowe posypki do dekoracji

Mąkę przesiać z solą do miski. Drożdże połączyć z 2 łyżkami cukru. Gdy się rozpuszczą, wlać do mąki. Dodać serek, 4 jajka i jedno żółtko (białko odłożyć), ciepłe mleko oraz roztopione i wystudzone masło. Zagnieść ciasto. Włożyć je do głębokiego naczynia z zimną wodą, odczekać, aż wypłynie, wyjąć, dodać cukier i cukier waniliowy i jeszcze raz zagnieść.

Ciasto podzielić na 4 części. Każdą część ciasta cienko rozwałkować, posmarować częścią białka. Na wierzchu rozłożyć 1/4 masy makowej, ciasto zwinąć w rulon, po zlepieniu brzegów owinąć papierem do pieczenia. Włożyć do wąskiej blaszki. Podobnie przygotować pozostałe 3 makowce. Odstawić do podrośnięcia. Następnie piec godzinę w 160°C. Ostudzić. Udekorować lukrem i posypką.

Makowiec na kruchym cieście

Bożonarodzeniowa klasyka. W tym wariancie zamiast drożdżowego ciasta masę makową łączymy z kruchym spodem. Makowiec można przygotować w dwóch wersjach: pod kruszonką albo z dodatkiem kwaśnej konfitury. My proponujemy domowy dżem żurawinowy.

makowiec-na-kruchym-cieście
Zdjęcie: Dorota Świątkowska / Moje Gotowanie

Składniki na ciasto:

  • 250 g mąki
  • 50 g drobnego cukru do wypieków
  • 120 g masła
  • łyżka gęstej śmietany
  • żółtko
  • szczypta soli

Na kruszonkę:

  • 150 g mąki
  • 100 g masła
  • 100 g cukru
  • łyżeczka ekstraktu waniliowego
  • szczypta soli

Dodatkowo:

  • masa makowa z 400 g maku
  • 400 g żurawiny (świeżej lub mrożonej)
  • 4 łyżki cukru

Zagnieć składniki na ciasto i włóż je na minimum godzinę do lodówki. Mąkę na kruszonkę zagnieć z masłem, cukrem, solą i ekstraktem waniliowym, a następnie wstaw na 20 minut do zamrażarki. Schłodzone ciasto rozwałkuj i wyłóż nim formę. Wylep brzegi i wstaw na 15 minut do piekarnika nagrzanego do 180°C. 

W garnuszku zagotuj żurawinę z cukrem, doprowadź do wrzenia. Gdy owoce popękają, zmniejsz ogień i gotuj przez kilka minut aż dżem zgęstnieje. Odstaw do wystudzenia. Na podpieczony kruchy spód wyłóż masę makową, a następnie dżem żurawinowy. Posyp z wierzchu startą na grubej tarce kruszonką. Piecz przez 45 minut w 190°C. Przed podaniem posyp z wierzchu cukrem pudrem.

Makowiec japoński

To makowiec upieczony niemal wyłącznie z masy makowej wymieszanej z jabłkami i bakaliami. Dzięki temu powstaje wilgotne i aromatyczne ciasto, które jest doskonałą alternatywą dla drożdżowej rolady. Można je także upiec na kruchym spodzie.

makowiec-japoński
Shutterstock

Makowiec japoński - składniki:

  • 800 g masy makowej
  • 6 jajek
  • 5 jabłek
  • 1,5 łyżeczki proszku do pieczenia
  • 10 łyżek grysiku (kaszy manny)
  • 200-300 g bakalii (rodzynek, migdałów, orzechów włoskich)
  • polewa kakaowa lub lukier i słodkie posypki do dekoracji

Jabłka obierz ze skórki, wytnij gniazda nasienne i zetrzyj na grubej tarce. Wymieszaj z masą makową. Następnie dodaj oddzielone od białek żółtka oraz bakalie, wymieszaj. Dodaj grysik, proszek do pieczenia i ponownie wymieszaj. Białka ubij na sztywną pianę ze szczyptą soli, a potem delikatnie wymieszaj łyżką z masą makową. Przełóż ciasto do prostokątnej formy wyłożonej papierem do pieczenia. Piecz około godziny w 175°C. Ostudzony makowiec udekoruj polewą lub cukrem i posypkami. Podawaj lekko schłodzony.

--

Zobacz też:

Wieniec adwentowy - jak go zrobić krok po kroku? >>>

Kalendarz adwentowy - 12 oryginalnych pomysłów >>>