Wady stóp to nie tylko dyskomfort podczas chodzenia, czy problemy z noszeniem niektórych modeli butów. Mogą one powodować szereg innych dolegliwości, takich jak ból kręgosłupa, czy kolan. Często winimy za nie siedzącą pracę czy brak ruchu na co dzień i nawet nie przyjdzie nam do głowy, że problem może tkwić w... stopach! Jak to możliwe? - Człowiek, który prowadzi siedzący tryb życia, robi około 6 tysięcy kroków dziennie. Ktoś, kto chodzi dużo, robi około 15 tysięcy. Jeśli masz jakąkolwiek wadę stóp, te kilkanaście tysięcy razy źle stawiasz nogę. Pociąga to za sobą łańcuch reakcji – wyjaśnia fizjoterapeuta dr Joanna Stodolna-Tukendorf. Stąd nietypowe objawy w postaci różnych dolegliwości bólowych. Jakie jeszcze problemy mogą powodować wady stóp? Oto 6 najczęściej spotykanych:

1. Bóle kręgosłupa

Kręgosłup jest skomplikowanym i delikatnym narządem. Szybko reaguje na nieodpowiednią amortyzację czy nieprawidłowe ustawienie miednicy. Ponieważ jest połączona bezpośrednio z kręgosłupem, prowadzi to do drażnienia tzw. tkanek miękkich okołokręgosłupowych takich jak więzadła, czy mięśnie, a w efekcie do zaburzenia równowagi napięć mięśniowych. - Z kręgosłupem jest jak z masztem statku, utrzymywanym przez liny. Jeżeli mięśnie są równomiernie napięte, maszt jest prosty, ale jeśli choć jedna stanie się luźna, a inna mocno naciągnięta – cała równowaga masztu jest zachwiana – tłumaczy dr Joanna Stodolna-Tukendorf z FootMedica.

2. Bóle stawu skroniowo-żuchwowego

Zależność między nieprawidłową biomechaniką stóp a wadami zgryzu i stawu skroniowo-żuchwowego odkrył profesor Brian Rothbart, specjalista w walce z chronicznym bólem. W swoich badaniach z 2009 roku dowodzi, że staw skroniowo-żuchwowy jest czynnościowo powiązany z górną częścią kręgosłupa szyjnego, a mięśnie, które go obsługują silnie reagują na stres - tak samo jak chociażby mięśnie karku. Stąd właśnie biorą się napięciowe bóle głowy. 

3. Bóle kolan

Ludzkie kolano nie jest fizycznie przystosowane na długotrwałe wstrząsy. Wielogodzinne stąpanie po utwardzonych nawierzchniach w obuwiu nie zapewniającym właściwej amortyzacji to przysłowiowy „strzał w kolano”. Jeśli dodatkowo praca kolana jest zaburzona przez wadę stóp, uraz czy ból to tylko kwestia czasu. Zwłaszcza, że przyczyną może być bardzo wiele wad: nadmierna pronacja, płaskostopie poprzeczne oraz podłużne, haluksy (paluch koślawy) czy szpotawość tyłostopia. Wszystkie te nieprawidłowości mogą powodować zmianę w ustawieniu stopy podczas chodzenia, która będzie rzutować na niewłaściwą pracę stawu kolanowego.

4. Bóle stawu skokowego

Staw skokowy jest najbardziej obciążanym stawem naszego organizmu. Nie bez powodu w obrębie stopy i stawu skokowego znajduje się aż 13 mechanizmów amortyzacji! Każde kątowe odchylenie w tej części nogi rzutuje na wszystkie stawy usytuowane wyżej - i skutkuje bólem.

5. Zmiany skórne na stopach

Nieprawidłowa budowa stopy może też powodować nawracające zmiany skórne takie jak odciski i modzele, a nawet wrastające paznokcie. Jak mówi ekspertka FootMedica, powstają one w wyniku nadmiernego ucisku elementów kostnych na skórę. Przyczyną zmian może być np. nadmierna pronacja, ścieńczenie wyściółki tłuszczowej stopy czy niewydolność łuku poprzecznego. Choć większość zmian można bezpiecznie usunąć u podologa, warto zadbać o stopy na przyszłość i skorygować wadę. Inaczej będziemy ciągle usuwać objawy, a nie przyczynę.

6. Bóle głowy

Bóle głowy, a nawet tzw. migrena szyjna często spowodowane są napięciem mięśni podpotylicznych wywołanych nawykowym bocznym pochyleniem głowy lub pogłębieniem naturalnych krzywizn kręgosłupa. Jest to charakterystyczny ból zaczynający się z tyłu głowy, jakby ktoś chciał nam naciągnąć kaptur.

Co zrobić, by uniknąć tych dolegliwości?

Po pierwsze: zbadaj stopy

Pierwsze kroki warto skierować w stronę gabinetu fizjoterapeuty lub ortopodologa, który wykona kompleksowe badanie przy użyciu zarówno metod manualnych, jak i specjalistycznego sprzętu podłączonego do komputera. Podczas badania specjalista sprawdzi, które mięśnie są przykurczone, a które zbyt osłabione. Badanie pozwala także ocenić sposób przetaczania stopy przez pacjenta podczas chodu i przeanalizować rozkład sił nacisku poszczególnych części stóp na podłoże (zarówno podczas stania, jak i w trakcie chodu). Na podstawie uzyskanych wyników można dobrać odpowiedni sposób leczenia, np. zestaw ćwiczeń, wkładki ortopedyczne, kinesiotaping.

Po drugie: fizjoterapia

W ramach terapii specjalista dobiera odpowiedni zestaw ćwiczeń dopasowany do możliwości pacjenta oraz wady stóp. Zazwyczaj ćwiczenia mają na celu wzmocnienie lub rozluźnienie, przywrócenie prawidłowej długości i elastyczności mięśni stóp i nóg oraz redukcję wady. Mogą to być takie ćwiczenia jak rozszerzanie („rozcapierzanie”) palców stóp, czy rozciąganie tylnej części łydki.

Po trzecie: indywidualne wkładki ortopedyczne

Jeśli okaże się to konieczne, fizjoterapeuta zaleca wykonanie indywidualnych wkładek ortopedycznych. Wkładki ortopedyczne można zrobić w ciągu godziny od badania. Są wykonywane indywidualnie z uwzględnieniem potrzeb pacjenta i oddzielnie dla każdej stopy. Codziennie noszone, wspomagają i stymulują poszczególne funkcje stopy. Pozwalają odciążyć miejsca pracujące zbyt intensywnie oraz dociążyć te, których pracę należy wzmocnić. Poprawiają amortyzację i co najważniejsze - korygują wadę. Co nie bez znaczenia, są wykonywane z materiałów termoplastycznych, dzięki czemu przy zaobserwowaniu najmniejszych zmian, można je skorygować lub uformować na nowo, aby spełniały swoją funkcję w 100%.

Po czwarte: kinesiotaping

W przypadku silnych dolegliwości bólowych fizjoterapeuta może zastosować kinesiotaping. Jest to metoda terapii, polegająca na przyklejaniu elastycznych plastrów w celu złagodzenia bólu oraz zmniejszenia obrzęku lub stanu zapalnego.

Po piąte: wizyta u podologa

Jeśli dokuczają Ci zmiany na skórze lub paznokciach stóp, warto zwrócić się do podologa. Podczas wykonywania pedicure podologiczanego, specjalista usuwa odciski, modzele, zrogowaciały naskórek, używając specjalistycznych narzędzi. Ale bez obaw! Nie jest to bolesne, sprawdziłyśmy na własnej skórze. 

--

Artykuł powstał we współpracy z ekspertami z kliniki zdrowej stopy FootMedica, centrum badania i leczenia stóp. FootMedica kompleksowo zajmuje się diagnostyką, leczeniem, zabiegami terapeutycznymi oraz profilaktyką zaburzeń w obrębie stopy. Posiada wieloletnie doświadczenie w wykonywaniu indywidualnych wkładek ortopedycznych. Gabinety FootMedica znajdują się w Warszawie, Kielcach oraz Busku Zdroju.

--

Zobacz też: Jak ćwiczyć stopy by uniknąć bólu kręgosłupa i kolan?

7 skutecznych sposobów na wrastający paznokieć >>>