Są osoby, które ciągle czują się źle, nic nie idzie po ich myśli, bywają opryskliwe i nieprzyjemne dla innych. Ale są też takie, które pomimo licznych przeciwności losu każdego dnia zarażają pozytywną energią i optymistycznie patrzą w przyszłość, a napotykane na swojej drodze problemy przekuwają w sukces. Wszystko zależy od podejścia do życia i umiejętnego zarządzania naszymi emocjami.

Inteligencja emocjonalna, a jej wpływ na życie

W czym tkwi sekret? W poziomie inteligencji emocjonalnej i umiejętności zarządzania własnymi emocjami. Inteligencja emocjonalna to zbiór określonych kompetencji, dzięki którym łatwiej jest nam funkcjonować w społeczeństwie. Można do nich zaliczyć cztery główne umiejętności: rozpoznawanie emocji i ich rozumienie, wykorzystywanie ich potencjału w działaniu i myśleniu, empatyczne ich wyrażanie oraz korzystne regulowanie. Poziom inteligencji emocjonalnej przekłada się na lepsze radzenie sobie w sytuacjach konfliktowych czy stresujących, a także wpływa na tworzenie zdrowych relacji z partnerem, przyjacielem, współpracownikiem.

Dobrze rozwinięta inteligencja emocjonalna w dużej mierze wpływa na jakość naszego życia, na tworzone relacje, naszą samoocenę i postrzeganie samych siebie, a także na naszą motywację i zaangażowanie w pracy. Powinna to być umiejętność, którą rozwija się już na etapie edukacji przedszkolno-szkolnej, tak jak uczy się dzieci pisania i czytania. W ten sposób kształcone dzieci wyrastają na osoby świadome swojej wartości, bardziej pewne siebie i  swoich mocnych stron, ale co najważniejsze – na zwyczajnie szczęśliwych dorosłych.

Kim jest osoba inteligentna emocjonalnie?

Przede wszystkim taka osoba jest świadoma swoich emocji, uważnie je obserwuje i pokazuje je innym, w czytelny i bezpieczny sposób, aby inni wiedzieli jak dokładnie ona się czuje. Kiedy jest potrzeba zmniejszenia swojego pobudzenia emocjonalnego używa takich sposobów, który przede wszystkim jest skuteczny i “zdrowy” dla niej samej. Nie tłumi w sobie uczuć, nie krzywdzi innych używając agresji pasywnej czy fizycznej, ponieważ każda pojawiająca się emocja jest dla niej konkretnym komunikatem. Dlatego też na co dzień lubimy otaczać się właśnie takimi osobami, które swoją postawą i umiejętnością empatycznego podejścia do każdej emocji powodują, że czujemy się przy nich  po prostu bezpiecznie. Osoby inteligentne emocjonalnie jasno komunikują swój smutek, powody pojawienia się złości czy gniewu, widać jak zmniejszają zbyt intensywną radość. Potrafią również okazać ogrom wsparcia, empatii i zawsze nas wysłuchają, a przede wszystkim wiemy, jakiej reakcji możemy się po nich spodziewać. Są dla nas dobrym przykładem oraz motywatorem do działania i dokonywania zmian w naszym życiu.

Zawsze jest dobry moment na zmianę

Warto pamiętać, że nigdy nie jest za późno, by zacząć rozwijać swoją inteligencję emocjonalną -  niezależnie od wieku, czy posiadanego wykształcenia. Pierwszym krokiem ku zmianie jest uświadomienie sobie swojego problemu, przyznanie się przed samym sobą, że nie potrafimy panować nad swoimi emocjami i reakcjami na różne sytuacje. Przerasta nas to, nie wiemy jak się zachować, jak zareagować, a co najważniejsze – jak odwrócić naszą uwagę od bodźców, które wywołały w nas niepożądane emocje. Gdy przez lata tłumiliśmy w sobie wszystkie emocje, bo tak zostaliśmy wychowani i żyliśmy w przeświadczeniu, że przyznanie się do odczuwania danej emocji jest złe lub nie na miejscu, albo nikt wcześniej nam nie pokazał jak w zdrowy sposób radzić sobie z narastającą w nas złością czy poczuciem bezsilności, to sami nie będziemy w stanie sobie pomóc. Niezbędne będzie wsparcie specjalistów.

Chcąc zwiększyć poziom tej inteligencji skutecznym rozwiązaniem może okazać się udział w treningu rozwoju inteligencji emocjonalnej, podczas którego uczestnicy uczą się zarządzać swoimi emocjami. Jest on dopasowany do indywidualnych potrzeb danej osoby, co weryfikują poprzedzające go testy sprawdzające m.in. aktualny poziom wszystkich kompetencji. Małymi krokami możemy wypracowywać w sobie dobre nawyki. Poprzez codzienne wykonywanie krótkich ćwiczeń zwiększać się będzie nie tylko uważność na reakcje naszego organizmu, ale także na bodźce, które wywołują w nas określone emocje.    

Pomocne wskazówki:

  1. Gdy czujesz, że tracisz kontrolę - zatrzymaj się i wsłuchaj w swoje emocje. Jaką emocję czujesz? Nazwij ją.
  2. Co się dzieje z twoim ciałem, kiedy ją odczuwasz, w którym miejscu najbardziej odczuwasz daną emocję?
  3. Co wywołało tę emocję? Dlaczego ją odczuwasz?
  4. Jak powinieneś wyrazić tę emocję, aby nie krzywdziła innych, ale była dla nich czytelna?
  5. Co możesz zrobić, aby zmniejszyć jej siłę?
  6. Co możesz zrobić, aby zmienić swój nastrój?

Ekspert:
Marzena Martyniak – psycholog, specjalista w dziedzinie rozwoju inteligencji emocjonalnej, stowarzyszony partner International Society of Emotional Intelligence (ISEI). Autorka polskiej wersji SEL (Social Emotional Learning) oraz unikalnego programu edukacyjnego Land of Emotions.