Statystyki dotyczące jakości powietrza w Polsce są alarmujące. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), w kategorii zanieczyszczenia powietrza pyłami zawieszonymi PM10 i rakotwórczym benzo(a)pirenem, Polska zajmuje niechlubne pierwsze miejsce w Europie. Pod względem zanieczyszczenia pyłami PM2,5 plasujemy się na drugiej pozycji. Oprócz tego, według raportu WHO, aż 33 na 50 najbardziej zanieczyszczonych europejskich miast i miasteczek leży w Polsce. W tej niechlubnej statystyce króluje Kraków i sąsiadujące z nim miejscowości.

Skąd tak wysokie stężenie smogu w Polsce?

Przytoczony raport WHO pokazuje, że w Polsce jest statystycznie największe natężenie smogu na świecie. Skąd bierze się ten problem? Zdaniem Piotra Siegieja z Polskiego Alarmu Smogowego, to nie przemysł, ani transport są głównymi sprawcami zanieczyszczenia powietrza (choć również mają w nim swój udział). Według niego większość szkodliwych pyłów jest produkowana przez gospodarstwa domowe. I choć pojawiły się już pierwsze prawne regulacje ustanawiające terminy likwidacji zanieczyszczających powietrze kotłów, na razie nie widać istotnych zmian w jakości powietrza. Problem nasila się zwłaszcza w sezonie grzewczym.

Komu najbardziej szkodzi smog?

Najbardziej szkodliwy jest dla alergików, astmatyków, osób starszych i dzieci, których układ oddechowy wciąż jeszcze się rozwija. Powodów, dla których jest on szkodliwy właśnie dla najmłodszych jest jednak więcej. – Dzieci bardzo często oddychają przez usta, nie przez nos, który w naturalny sposób filtruje chociaż większe brudy – mówi lek. med. Agata Świerczek, pulmonolog z Krakowa. - Dzieci są niskie, więc ich głowy znajdują się blisko samochodowych wyziewów, a ponadto pozostają w niemalże ciągłym biegu. Oddychają więc znacznie szybciej, przyjmując tym samym więcej zanieczyszczeń niż dorośli.

Smog jest też niebezpieczny dla kobiet w ciąży. Według badań naukowych przebywanie w środowisku o zwiększonym poziomie zanieczyszczeń powietrza może istotnie wpływać na rozwój wielu groźnych chorób układu oddechowego i sercowo-naczyniowego. - Jako społeczeństwo często nie postrzegamy smogu jako problemu realnie przekładającego się na nasze życie i zdrowie. Tymczasem liczba zgonów z powodu ekspozycji na zanieczyszczenia powietrza w Polsce jest około dziesięć razy wyższa niż liczba zgonów w wyniku wypadków drogowych – komentuje dr n. med. Piotr Dąbrowiecki, lekarz, badacz wpływu smogu na zdrowie.

Jak smog wpływa na nasze zdrowie?

Smog upośledza funkcje obronne dróg oddechowych, toruje drogę groźnym infekcjom, utrudnia wymianę gazową w płucach, obciążając tym samym serce. Wiele osób rocznie traci z jego powodu życie, jednak nie dzieje się to od razu. – Najbardziej szkodliwe składniki smogu to pyły zawieszone (PM10 i PM2,5  oraz te najdrobniejsze, tj. poniżej 1 mikrona), tlenki azotu, dwutlenek siarki, benzopiren i metale ciężkie – wylicza Gabriela Bogaty, przedstawicielka generalnego dystrybutora masek antysmogowych firmy U-mask w Polsce.  – Wiele z nich jest na tyle drobnych, że  przedostaje się do krwi. Dlatego wdychanie ich może powodować nie tylko kaszel, alergie, podrażnienie oczu, może  zaostrzać objawy astmy, zwiększać ryzyko zawału serca, ale też pośrednio przyczyniać się nawet do powstawania nowotworów. Prawdopodobnie stosunkowo niewielki odsetek ludzi cierpiących na choroby wywołane przez smog zdaje sobie w ogóle sprawę z tego, jaki jest prawdziwy powód ich dolegliwości.

Uwaga na smog! Może być rakotwórczy ->>

Zanieczyszczenie powietrza jest też jedną z głównych przyczyn tzw. stresu oksydacyjnego, czyli zaburzenia naturalnej w organizmie równowagi między wolnymi rodnikami a antyoksydantami. Stres oksydacyjny prowadzi do przedwczesnego starzenia się organizmu i może być przyczyną wielu poważnych chorób, takich jak nowotwory, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, zawał, choroba wieńcowa, czy reumatoidalne zapalenie stawów.

Shutterstock

Jak chronić się przed smogiem? - zadbaj o odpowiednią dietę

Możesz myśleć, że nie ma to związku? Wprost przeciwnie. Badania dowodzą, że niektóre składniki pożywienia zmniejszają lub neutralizują szkodliwe działanie smogu na nasz organizm. Takie właściwości mają m.in.:

  • Kwasy omega-3, które znajdziemy w orzechach, oleju rybnym, nasionach lnu, pestkach dyni czy oleju rzepakowym
  • Witaminy B6 i B12 - te pierwsze zawiera m.in. kasza gryczana, czerwona papryka, ziemniaki; te drugie znajdziemy w mięsie, rybach, mleku i produktach mlecznych.
  • Witamina C - jej największą zawartość znajdziemy w owocach czarnej porzeczki, aceroli i camu camu, a także w owocach dzikiej róży, rokitniku, natce pietruszki 
  • Witamina E - zawierają ją nasiona słonecznika, pestki dyni, orzechy laskowe i migdały
  • Kiszonki
  • Kurkumina.

Jak chronić się przed smogiem? - rośliny oczyszczające powietrze

Choć nie da się uniknąć styczności z zanieczyszczeniami na zewnątrz, mamy wpływ na jakość powietrza, jakim oddychamy w domu. Wystarczy zamieszkać pod jednym dachem z zielenią. Rośliny są skutecznym i naturalnym filtrem, który uwalnia powietrze od szkodliwych substancji. W ubiegłym roku NASA opublikowała listę roślin, które najskuteczniej filtrują powietrze, rozprawiając się z niebezpiecznymi dla zdrowia zanieczyszczeniami i związkami, takimi jak benzen, amoniak czy ksylen. Wśród nich są m.in. paproć, anturium, bluszcz czy skrzydłokwiat. Sprawdź, jakie rośliny najskuteczniej oczyszczają powietrze >>>

Jak chronić się przed smogiem - maski antysmogowe

Mogą być niezwykle skutecznym sposobem ochrony przed zanieczyszczeniami - ale warto pamiętać o tym, że maska masce nierówna. Choć na rynku można znaleźć wiele ofert, proponowane przez producentów maski najczęściej nie zapewniają odpowiedniej ochrony przed szkodliwymi substancjami gazowymi (np. spalinami samochodowymi). Ponadto, większość dostępnych na rynku masek, posiada filtry, które jedynie pochłaniają, ale nie eliminują ze swej powierzchni zanieczyszczeń. Osoba nosząca taką maskę nadal ma więc na twarzy pełen szkodliwych substancji filtr. Jest również wiele tanich rozwiązań, które wymagają częstej wymiany filtra (w niektórych nawet po jednym użyciu), z czego kupujący często nie zdają sobie sprawy. Wybierając maskę antysmogową warto zwrócić uwagę na to, by posiadała odpowiedni filtr (najlepiej węglowy lub HEPA). Dobrze, żeby oprócz niego posiadała też specjalną warstwę neutralizującą szkodliwe związki, wirusy i chorobotwórcze bakterie. Takie rozwiązanie można znaleźć np. w produktach marki U-Mask. Sprawdź, jak wybrać skuteczną maskę antysmogową >>>