Jak efektywnie rozwijać motywację?

Psycholodzy od lat wspólnie stoją na stanowisku, że  w motywacji najważniejsza jest nie jej ilość, ale jakość. Powinniśmy więc dążyć do stworzenia takich warunków, aby pomóc dziecku rozwijać swoją motywację wewnętrzną, minimalizując motywacje z zewnątrz. Jak to zrobić?

Jak motywować dzieci?

Przede wszystkim jak najrzadziej stosować metody nastawione na motywację zewnętrzną czyli:

  • Staramy się nie nagradzać dziecka naklejkami, pieczątkami, wesołymi buźkami i innymi materialnymi przedmiotami.
  • Nie stosujemy warunkowej uwagi/miłości np.: „Będę ciebie kochać pod warunkiem, że będziesz pilnym uczniem”„Jestem dla ciebie miły pod warunkiem, że sprzątasz swój pokój”.
  • Staramy się nie stosować gróźb np.: „jeśli nie zdasz matematyki to szlaban na komputer”
  • Nie porównujemy np.: „bo Zosia tak świetnie zna angielski, a ty co?”
  • Staramy się jak najmniej nadzorować i kontrolować.
  • Próbujemy kłaść jak najmniejszy nacisk na testy, oceny i osiągnięcia.

Wszystkie te działania, które są przykładami stosowania motywacji zewnętrznej powodują, że uwaga dziecka zostaje oderwana od działania i skierowana na warunkowe czynniki zewnętrzne (nagrody, kary, oceny, rywalizację, obronę itp.). Ponieważ możliwości naszej uwagi są ograniczone, to gdy nasz umysł zostaje nakierowany np. na oczekiwane nagrody,  nie zostaje nam już za dużo energii umysłowej na pełne zaangażowanie się w aktywność.

 - Zamiast działań tego typu starajmy się jak najmocniej wspierać motywację wewnętrzną dziecka. Pamiętamy przy tym, że motywacja wewnętrzna to inwestycja długoterminowa. Czasem jako rodzic będziemy musieli odpuścić, zadowolić się gorszymi rezultatami tu i teraz. Ale w perspektywie czasu nasze dziecko otrzyma coś najważniejszego: własną integralność. mówi psycholog dziecięca Marta Żysko-Pałuba, ekspert platformy edukacyjnej Squla.pl

Aby rozwijać motywację wewnętrzną dziecka powinniśmy wspierać jego rozwój w trzech głównych obszarach potrzeb psychicznych:

Wzmacniamy poczucie autonomii ucznia:

  • Najważniejsze: próbuj zrozumieć oraz doceń perspektywę widzenia dziecka i sposób jego rozumowania. Zachęcaj dziecko do samodzielnego myślenia, poszukiwania, analizowania
    i wyciągania wniosków.
  • Gdy tylko możesz zapraszaj do wspólnego dialogu. Zamiast przedstawiać suche informacje, staraj się angażować swoje dziecko ”Co myślisz o tym, co właśnie przeczytałeś?, Jak to do ciebie pasuje? Co możesz z tego dla siebie wziąć? Gdzie ta wiedza może ci się przydać?”
  • Pokazuj dziecku, że wiedza jest użyteczna. Pokaż mu, gdzie i jak można ją wykorzystać.
  • Jak najrzadziej używaj języka kontroli, czyli wyrzuć ze słownika wszystkie: musisz, powinieneś, nie wolno.
  • Gdy stosujesz nakazy/zakaz/limity zawsze staraj się, żeby były one poprzedzone racjonalnym wyjaśnieniem przyczyn ich nałożenia oraz wyraź swoje zrozumienie, że dziecko może nie mieć ochoty ich wykonać.

Wzmacnianie poczucia kompetencji:

  • Pomóż dziecku wyznaczać własne optymalne cele i wspieraj go w ich realizacji. Dzięki temu dziecko będzie mogło odnieść sukcesy, który motywują do dalszych działań!
  • Wspieraj i rozbudzaj jego ciekawość.
  • Korzystaj z nowoczesnych technologii w nauce jak platforma edukacyjna Squla.pl
  • Staraj się przykładać jak najmniejszą wagę do „suchych” ocen. Nie buduj atmosfery nastawionej na osiągnięcia, ale kultywuj pracę i zaangażowanie.
  • Udzielaj dobrych, pozytywnych informacji zwrotnych o wykonanej pracy. Kładź większy nacisk na to, co dziecko wykonało dobrze, zamiast uwypuklać błędy.
  • Stosuj pochwały, które wzmacniają motywację wewnętrzną (zamiast pochwał odnoszących się do osoby „jaki jesteś mądry” chwal włożony wysiłek, zaangażowanie, wykonaną pracę „widzę, że przyłożyłeś się do wykonania tego zadania”).

Wzmacnianie relacji i więzi:

  • Pielęgnuj rodzinne relacje ze swoją pociechą.
  • Słuchaj własnego dziecka.
  • Nie bądź oceniający - zamiast tego wspieraj.
  • Niech dziecko czuje, że w domu jest bezpieczne, że może popełniać błędy, poszukiwać.
  • Ucz się razem z dzieckiem również za pośrednictwem platform edukacyjnych.
  • Ufaj - okazując zaufanie, wspierasz poczucie odpowiedzialności za siebie samego.
  • Bez względu na wszystko wierz w swoje dziecko. Zobacz, jak każdego dnia się rozwija, zmienia, uczy czegoś nowego. Jeśli będziesz wierzył, że twoje dziecko ma w sobie potencjał, to mniej lub bardziej świadomie pomożesz mu ten potencjał zrealizować.

Jako rodzice o jakość motywacji powinniśmy zadbać od najmłodszych lat. Dzieci rodzą się z ogromnymi zasobami motywacji wewnętrznej, która w każdej minucie pcha je do eksploracji świata. Wystarczy przyjrzeć się zabawie małych dzieci, żeby zobaczyć, jak niestrudzone są one w odkrywaniu złożoności praw natury.