Jak wzmocnić poczucie własnej wartości u dziecka? - wyjaśnia Marlena Bronhard-Puchała, psycholog dziecięca

Przede wszystkim trzeba pamiętać o tym, że poczucie własnej wartości nie jest cechą wrodzoną, lecz kształtuje się na skutek różnych czynników i doświadczeń. Jednym z takich podstawowych czynników wpływających na pewność siebie u dziecka są wartości płynące z otrzymywanych komunikatów. To właśnie do tego w jaki sposób zostanie sformułowany komunikat do dziecka, zależy w jaki sposób odbierze ono dane doświadczenie – pozytywnie czy negatywnie.
Nie bez znaczenia są też kontakty z ludźmi, którzy doceniają wysiłki i zaangażowanie dziecka, ale też stawiają zadania adekwatne do wieku i pokazujące jego mocne strony. Poczucie własnej wartości ściśle powiązane jest także z postrzeganiem swojej fizyczności i komunikatami na jej temat płynącymi z otoczenia. Warto pamiętać, że wszelkie negatywne i etykietujące określenia względem wyglądu fizycznego dziecka nie tylko sprawią mu przykrość, ale przede wszystkim realnie wpływają na wykształcenie u niego określonego sposobu postrzegania samego siebie. Ważne są również sposoby radzenia sobie z niepowodzeniem i w trudnych sytuacjach, ponieważ one realnie wpływają na zaufanie dziecka do własnych umiejętności.

Poczucie własnej wartości u dziecka – jak je wspierać?

Dziecięca ciekawość bez wątpienia jest piękną i ważną cechą, a zatem pozwól dziecku poznawać świat, ponieważ dzięki temu nie tylko zdobędzie wiedzę i wzbogaci doświadczenia, ale też odkryje swoje możliwości i wykształci nowe umiejętności. Daj możliwość popełniania błędów, bo również z nich dziecko może wynieść cenną lekcję. Dobrym posunięciem z pewnością okaże się również nauka samodzielności i umożliwienie polegania na samym sobie. Ważne jednak, by wraz z przyzwoleniem na odkrywanie świata, popełnianie błędów i samodzielność, dać poczucie bezpieczeństwa. Wyposażone w nie dziecko będzie wiedziało, że nawet po porażce czy nieudanej próbie będzie wciąż akceptowane i będzie mogło wrócić do bezpiecznej przystani jaką jest rodzic.

Nie mniej istotne niż poczucie bezpieczeństwa jest nie tylko pozwolenie wyrażania własnego zdania, ale wręcz zachęcanie do tego i dawanie impulsu do podejmowania decyzji. To nie tylko sprawi, że dziecko poczuje się ważne i doceniane przez dorosłych, ale też pozwoli mu na naukę na własnych błędach. Może to również być świetną lekcją komunikacji i dyskusji, a także pokaże, że zawsze należy szanować zdanie innych bez względu na wiek.

Nie bez znaczenia jest również sposób w jaki mówimy do dziecka, dlatego też chcąc wesprzeć dziecięce poczucie własnej wartości należy zadbać o dobrą komunikację. Dlaczego to takie ważne? Ponieważ sposób to jak mówimy do dziecka wpływa na sposób w jaki odbierze ono daną sytuację. Jeżeli komunikat otrzymany od rodzica będzie dla dziecka wspierający i dane doświadczenie zostanie przez dziecko odebrane pozytywnie, korzystnie wpłynie to na jego poczucie własnej wartości. Wraz z pozytywnym komunikatem dziecko otrzyma również sygnał, że zawsze może liczyć na swojego rodzica, nawet jeżeli nie zawsze wszystko mu się udaje.

Zauważanie i docenianie sytuacji, w których dziecko zrobiło coś dobrze również jest bardzo istotne. Przecież każdy z nas lubi być doceniany, nie oszukujmy się i nie inaczej jest w przypadku dzieci. Chcąc wzmocnić poczucie własnej wartości u dziecka trzeba pamiętać też o tym, żeby nie krytykować, nie wyśmiewać niepowodzeń, nie rozpamiętywać przykrych sytuacji. Ważne też by chwalić, ale chwalić mądrze, czyli bez oceniania, etykietowania, pouczania i przede wszystkim by robić to szczerze i nie porównywać dziecka z innymi.

Do wzmacniania poczucia własnej wartości u dziecka przyczynia się również aktywne słuchanie tego co dziecko mówi. Warto też powtarzać dziecku, że jest ważne.

Zobacz również:

Przede wszystkim kochaj

Pozytywna komunikacja, pochwały, przyzwolenie na samodzielność i popełnianie błędów są istotne, to fakt. Warto jednak pamiętać, że to rodzicielska bezwarunkowa miłość ma największa moc i jest dla dziecka najważniejsza. Wyposażenie dziecka w wiedzę, że mimo poniesionych porażek i bez względu na wszystko nadal będzie kochane i będzie mieć wsparcie, jest najważniejszym krokiem do budowania poczucia własnej wartości i śmiałego kroczenia przez życie.

Ekspert: Marlena Bronhard-Puchała

Psychologove

Psycholog dziecięcy i pedagog. W przestrzeni internetowej dzieli się wiedzą, opowiada o rozwoju dziecka, pomaga zrozumieć umysł młodego człowieka i wspiera w budowaniu empatycznych relacji. Autorka strony internetowej www.psychologove.pl, artykułów i e-booków dla rodziców.
Doświadczenia zawodowe w pracy z dziećmi, młodzieżą i ich rodzinami zdobywała na praktykach, stażach, a przede wszystkim etatach psychologa i wychowawcy w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, domu dziecka, w gabinecie integracji sensorycznej, a od kilku lat również podczas prywatnej praktyki.
Prywatnie mama dwóch córek, uwielbiająca sprawdzać jak teorie z psychologicznych podręczników sprawdzają się w rodzicielskiej codzienności.