Polska tradycja, na szczęście co roku, przywołuje do naszych kuchni mak w towarzystwie suszonych owoców i orzechów. Dzięki temu podczas świątecznych obchodów sięgamy po makowe przysmaki, które są naprawdę wartościowe dla naszego organizmu. 

Co to jest mak? 

W środowisku naturalnym mak jest drobną rośliną, którą zalicza się do gatunku oleistych. Północna część półkuli, a więc kraje europejskie to najczęściej porastane przez maki obszary. Rozpoznamy je po delikatnej łodydze i kolorowym kwiecie. Najczęściej są czerwone lub pomarańczowe, jednak natura zna maki także w odcieniach fioletu czy żółci. To kwiat, który wykorzystywany jest także przez florystów. Pozyskiwane z rośliny nasiona to składnik, który gości w naszych kuchniach. Jest także z powodzeniem używany w takich branżach, jak kosmetologia i farmaceutyka. 

Rodzaje maku 

Choć w naturze zliczono występowanie około 80 gatunków maku, w sklepach znajdziemy jego kilka rodzajów. Najczęściej spotykane to:

  • mak niebieski - najbardziej popularny i rozpowszechniony rodzaj, najczęściej używany w kuchni, prawdopodobnie znajdzie się w makowcu na wigilijnym stole, 
  • mak biały - uznawany za bardziej ekskluzywny, delikatniejszy. Jeżeli jednak świętujemy 11 listopada po poznańsku, to na pewno próbowaliśmy białego maku w rogalach świętomarcińskich
  • mak lekarski - to rodzaj maku, który znalazł zastosowanie głównie w medycynie. Jest wykorzystywany do produkcji chociażby morfiny, 
  • mak polny - to rodzaj rośliny, który znalazł swoje miejsce w medycynie ludowej oraz kosmetyce. W drogeriach na pewno znajdziemy kremy, produkty do higieny intymnej oraz płyny do płukania ust z dodatkiem polnego maku. 

Mak - jakie ma właściwości? 

Do wielu cennych właściwości maku należą między innymi:

  • zwalczanie zaparć, 
  • wsparcie układu nerwowego, 
  • wzmocnienie kości, 
  • zapobieganie miażdżycy i obniżanie poziomu cholesterolu,
  • budowanie odporności, 
  • wsparcie dla mocnych paznokci i włosów. 

Mak nie należy do dietetycznej żywności, w 100 gramach ma 525 kilokalorii. Posiada w sobie jednak sporo wapnia, magnezu, potasu i fosforu. Ze względu na działanie, po mak nie powinny sięgać kobiety w ciąży oraz dzieci poniżej 3. roku życia. Pamiętajmy też o ciężkostrawności maku - nie spożywajmy go za dużo w czasie świąt.

Jak przygotować mak do makowca?

Suszone ziarna maku w domu to jedynie pierwszy przystanek w przygotowaniach masy makowej, którą można wykorzystać do makowca. Najlepiej przygotowywać ją samodzielnie, gotowe masy mają w sobie wiele aromatów, słodzików i innych dodatków, które są całkowicie zbędne. Masa makowa jest bardzo prosta w przygotowaniu:

  1. Mak należy namoczyć. Zalej go wrzątkiem w misce, przykryj i odstaw najlepiej na całą noc (ewentualnie kilka godzin). 
  2. Po upływie czasu odcedź mak z pozostałej wody. Można to zrobić przez bardzo drobne sitko lub gazę. W wodzie znajduje się gorycz wypłukana z maku - warto się jej pozbyć. 
  3. Mak należy zmielić dwukrotnie maszynką do mięsa na najdrobniejszych oczkach. 
  4. Gdy mak będzie zmielony, dodaj posiekane orzechy, suszone owoce, miód lub inne słodzidło oraz pozostałe dodatki zgodnie z wybranym przepisem.


iStock

Zobacz również:

Gotowa masa powinna zachowywać świeżość przechowywana w lodówce przez około 3-4 dni. 

Mak ma szerokie zastosowanie w kuchni. Możemy używać go do wykonania słynnych świątecznych makowców, drożdżówek, rogali, a także wigilijnej kutii. Popularne są także tzw. seromaki, czyli serniki wymieszane z masą makową. Masę bez problemu możemy mrozić i zostawiać na przyszłe wypieki. 

Sprawdź przepisy na dania z wykorzystaniem maku: