Mąka pszenna zajmuje sporo miejsca w naszej codziennej diecie – spożywamy ją w pieczywie, makaronach, słodkościach wypiekach – i wielu innych wysoko przetworzonych artykułach spożywczych, w których pojawia się jako dodatek. I choć zdania na temat jej szkodliwości są podzielone, trzeba mieć świadomość tego, czym jest obecnie pszenica i jakie substancje wchodzą w jej skład.

Dlaczego mąka pszenna jest niezdrowa?

Pszenica nie występuje naturalnie nigdzie na świecie. Od lat sześćdziesiątych jest genetycznie modyfikowana i nie ma nic wspólnego ze zbożem, jakiego używały w kuchni nasze babcie. Produkt, który spożywamy pod nazwą „pszenica” jest silnie uzależniający (ze względu na zawarte w nim gluteomorfiny) i dlatego tak trudno wyeliminować go z diety. Spożywając produkty pszenne, przyzwyczajamy się do ich smaku i mamy ochotę na więcej.

mąka-pszenna
Shutterstock

Pszenica zawiera też gluten. Nawet jeśli twój organizm go toleruje, wchodząca w skład glutenu gliadyna może zwiększać przepuszczanie przez jelita obcych białek i wywoływać nieprawidłową reakcję immunologiczną. U dzieci mogą wystąpić biegunki, zaparcia i skurcze. Jak uważa William Davis, znany kardiolog i autor książki „Dieta bez pszenicy”, nadmiar pszenicy może wywoływać stany zapalne w organizmie oraz nasilenie artretyzmu w biodrach i kolanach. 

Mąka pszenna – czym ją zastąpić?

Na szczęście na rynku nie brakuje zdrowych alternatyw dla pszenicy. Mąka orkiszowa, kokosowa, migdałowa czy gryczana to tylko kilka dostępnych zamienników. Popularność zyskuje mąka amarantusowa i kokosowa. Ze względu na niektóre właściwości (na przykład higroskopijność), nie każda mąka nadaje się do wszystkich rodzajów potraw. Dla tych, którzy zaczynają swoją przygodę z wyłączeniem pszenicy, mamy jednak małą ściągę. Oto 5 najpopularniejszych rodzajów mąki wykorzystywanych jako zamiennik mąki pszennej. 

Mąka orkiszowa

Ponieważ ma podobne właściwości i strukturę do mąki pszennej, jest dla niej najprostszym i najbardziej naturalnym zamiennikiem. Nadaje się do ciast, naleśników, makaronów i pierogów oraz wypieków (zarówno ciast, jak i pieczywa). Orkisz jest starym gatunkiem zboża, które co prawda zawiera gluten, ale ze względu na mniejszą popularność nie zostało poddane tak drastycznej modyfikacji genetycznej jak pszenica. Ma właściwości rozgrzewające i natłuszczające, a ponieważ hoduje się go i zbiera w łupinie, jest odporniejszy na zanieczyszczenia środowiskowe. Uważaj jednak na oszustów - na fali rosnącej popularności orkiszu pojawiły się jego krzyżówki z pszenicą, sprzedawane jako czysta mąka orkiszowa. Warto więc uważnie sprawdzać etykiety, a najlepiej sprowadzać mąkę orkiszową ze sprawdzonych źródeł (na przykład lokalnego młynu). 

Mąka migdałowa

Nie zawiera glutenu i ma piękny, migdałowy zapach. W sklepach można znaleźć dwa rodzaje tej mąki: ciemną i sypką, z całych migdałów oraz jasną ze zmielonych migdałów blanszowanych. Ta pierwsza idealnie sprawdzi się do słodkich wypieków, a druga do naleśników (w tym przypadku możesz też wymieszać ją z mąką amarantusową dla uzyskania bardziej chrupkiego ciasta).

Mąka kokosowa

Ta bezglutenowa mąka z pewnością zachwyci Cię swoim zapachem. Ze względu na swoją higroskopijność nie rekomendujemy zastępowania nią mąki pszennej. Co jednak nie oznacza, że nie nadaje się do wypieków i innych potraw. Jedyne czego potrzebujesz, to przepisy, które są jej dedykowane. Sporo propozycji można znaleźć w książce "Cud mąki kokosowej" Bruce'a Fife'a.

mąka-kokosowa
Mąka kokosowa. Zdjęcie: Shutterstock

Mąka ryżowa, jaglana i gryczana

Wszystkie bez glutenu. Możesz je wykorzystać do wszelkiego rodzaju kotlecików, klusek, kopytek, chlebów - i jako panierkę. Mąka jaglana, podobnie jak kasza, ma delikatną goryczkę, więc jeśli chcesz ją zniwelować - wymieszaj ją z inną mąką.

Mąka amarantusowa

Ma podobne właściwości co komosa ryżowa. Amarantus był określany jako "złoto Inków", ponieważ jest bogatszym źródłem białka i aminokwasów niż mięso i inne produkty pochodzenia zwierzęcego. Jest też rekomendowany kobietom w ciąży, dzieciom i osobom pracującym fizycznie. W postaci mąki najlepiej wykorzystywać go w połączeniu z innymi rodzajami mąki. Nadaje się tez do zagęszczania sosów.

--

Materiał został przygotowany na podstawie książki „Pokochaj swoje ciało” Dagmary Skalskiej, wydanej nakładem Wydawnictwa Burda. Autorka, za sprawą swojego bloga szerzej znana jako Pozytywna Egoistka, od lat promuje zdrowy styl życia i świadome odżywianie. W ramach założonego przez siebie Projektu Egoistka organizuje warsztaty i spotkania, na których pomaga kobietom budować wewnętrzną siłę i miłość do siebie. W swojej książce rekomenduje wprowadzenie radykalnych zmian w odżywianiu, a oprócz praktycznych porad i wskazówek znajdziemy w niej też szereg przepisów i pomysłów na codzienne posiłki oraz desery. 

Zobacz też: Jak stosować zamienniki cukru w praktyce? >>>