Taki powrót do przeszłości jak na razie pojawił się w Londynie. Tam na dobre powrócili mleczarze. W pierwszym kwartale tego roku 2,5 tysiąca osób zamówiło usługę dostarczenia mleka w szklanej butelce do domu. Świat się zmienia. San Francisco było pierwszym miastem, gdzie zakazano sprzedaży wody w plastikowych butelkach na rzecz butelek szklanych.

Postęp techniczny sprowadził nas na manowce, żyjemy otoczeni plastikiem, co wywołuje poważne konsekwencje dla środowiska. Plastik jest zły, ponieważ bardzo długo się rozkłada, zajmuje mu to prawie 400 lat. Najwięcej plastikowych odpadów trafia do mórz i oceanów. Dotarł już nawet na Arktykę. Pomiędzy Kalifornią, Hawajami i dalej Japonią dryfuje Wielka Pacyficzna Plama Śmieci. W 99% zbudowana jest z plastiku i waży około 3,5 miliona ton, czyli tyle ile 87 500 załadowanych tirów! Plastik potrafi rozłożyć się do mniejszych części, które przenikają głębiej i stanowią pokarm dla małych organizmów żyjących w wodzie. Większe części stanowią pokarm dla ptaków, dużych ryb i zwierząt morskich, które myśląc, że zjadają pełnowartościowy pokarm, ostatecznie giną. Prawda, że straszne? Niestety prawdziwe. Najgorzej jest w krajach, gdzie jest bardzo słabo rozwinięta gospodarka odpadami. W Indonezji jest słynna rzeka nazwana rzeką śmierci – jest to najbrudniejsza rzeka na świecie. Wszystko przez przemysł zlokalizowany w jej dorzeczach. Przykład idzie z góry – gospodarka musi sprzyjać naszym działaniom w celu ograniczenia zanieczyszczeń. Na co dzień robiąc zakupy w marketach, nawet się nie zastanawiamy, ile szkodliwych chemikaliów przenika swobodnie z plastiku do na przykład zafoliowanych ogórków. Nawet gdy sami sięgamy po owoce czy warzywa ze straganu, najczęściej nie pytamy, z czego zrobiona jest torebka, do której wkładamy jedzenie.

Nasze Państwo wciąż jednak za słabo promuje zdrowy tryb życia, jeśli przyjrzymy się innym Państwom, zauważymy duże nastawienie na bycie eko i większą zachętę ze strony władz do ograniczania plastiku.

Wykres nr 1: Metody ograniczenia zużycia toreb foliowych

W Nowej Zelandii wprowadzono całkowity zakaz używania plastikowych toreb. Według raportu Organizacji Narodów Zjednoczonych "jednorazówki" zostały już wycofane z ponad 40 krajów na świecie. W Polsce od 1 stycznia 2019 roku nie możemy już korzystać z bezpłatnych reklamówek, jednak pomaga to środowisku w nieznacznym stopniu. Szacuje się, że Polak, mimo wprowadzenia odpłatności za torby foliowe, rocznie zużywa ich nadal ok 500 sztuk. Średnia europejska to 200 reklamówek foliowych na osobę, jednak statystyczny Niemiec zużywa ich około 70, a Irlandczyk – 20.

Wykres nr 2: średnie roczne zużycie toreb foliowych w Europie

Wybierając się na zakupy, pamiętajmy o tym, że jedna torebka foliowa powstaje w kilka sekund, a rozkłada się setki lat. W procesie jej produkcji zużywa się mnóstwo ropy i emituje trujące tlenki węgla. Brzmi strasznie, a jeśli dołożymy do tego fakt, że każdego roku około miliona zwierząt morskich ginie z powodu zjedzenia takiej torebki – zastanówmy się, czy na pewno jest nam ona niezbędna?

Namibia była jednym z pierwszych krajów, które ochronę środowiska zapisało w konstytucji. W Islandii 1 stycznia 2020 roku zakazana zostanie sprzedaż plastikowych sztućców, kubków, naczyń, słomek do picia. Od 1 stycznia 2021 natomiast wprowadzony zostanie zakaz stosowania plastikowych toreb na zakupy.

Na szczęście część bardziej świadomych ludzi zaczyna zmieniać przyzwyczajenia i rezygnuje z dotychczasowych rozwiązań na rzecz tych ekologicznych. Tym samym zmienia się sposób prowadzenia domu oraz codziennego życia. Kosze z wikliny zamiast reklamówek, worki jutowe czy mydło w kostce to nie przeszłość – to teraźniejszość. Podobno: „potrzeba 21 dni codziennego treningu, aby w pełni zaadaptować u siebie nowy nawyk”. Więc nie warto zwlekać, tylko zacząć już dziś. Jutro idąc na zakupy, zabierzmy ze sobą karton lub koszyk wiklinowy i wielorazowe woreczki, spróbujmy nie korzystać z toreb foliowych. To naprawdę łatwe.

Zmianie ulegają również materiały na opakowania na żywność, które coraz częściej produkuje się na przykład z otrąb pszennych. Brytyjska pracownia PriestmanGoode stworzyła jednorazowe opakowania na żywność na bazie ryżu, kawy, kokosów, czy alg i wodorostów. Takie zestawy mają pojawiać się w samolotach. Australijskie linie lotnicze Qantas zrobiły pierwszy krok do pozbycia się plastiku w serwisie pokładowym. Pierwszy lot „bez plastiku" linia odbyła na trasie Sydney -Adelajda. Pasażerom podano wodę w butelkach, które potem miały zostać poddane recyklingowi, a posiłki jedli z talerzy z pulpy, do której wytworzenia użyto liści i łodyg trzciny cukrowej, łatwych do utylizowania i nieszkodliwych dla środowiska. Kapsułki z wysuszonych wodorostów morskich wypełnione wodą podawano również maratończykom w Londynie. Ostatnio niektóre markety wprowadziły możliwość kupowania wędlin, serów, owoców czy warzyw do własnych opakowań. Warszawa oferuje bilety do kina w zamian za butelki wrzucane do specjalnych butelkomatów.

W Polsce ogromnym problemem jest marnowanie żywności. Znajdujemy się na niechlubnym 5 miejscu wśród krajów Unii Europejskiej pod kątem wyrzucania żywności. Średnio rocznie wyrzucamy ok. 250 kg jedzenia. Najczęściej jest to pieczywo, owoce, wędliny. Przeważnie z powodu przekroczenia terminu ważności. Konsekwencja ekologiczną jest emisja gazów cieplarnianych i metanu. Na szczęście podpisana została ustawa o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności. Właściciele dużych sklepów spożywczych będą musiały przekazywać produkty spożywcze, które nie mogą trafić do sprzedaży, do organizacji pozarządowych.

Faktem jest, że Polacy mają również problem z segregacją odpadów. W obecnej chwili, w świetle podwyżek opłat za wywóz śmieci, konieczne jest, aby ludzie mieli pełną świadomość jak dokonywać segregacji. Jeden z najpowszechniejszych mitów na temat segregacji śmieci to przekonanie, że posegregowane odpady trafiają do jednej śmieciarki, która wszystko miesza, więc nasza praca w domu idzie na marne – tymczasem to się zmieniło. Nowoczesne pojazdy odbierające posegregowane odpady mają zazwyczaj podział na różne przegrody, do których trafiają poszczególne frakcje. Inne rozwiązanie to odbieranie każdego typu odpadów przez inną śmieciarkę.

Jak zatem prawidłowo segregować?

Poniżej przykłady co należy czego nie wolno wrzucać do poszczególnych pojemników:

1. Metale i tworzywa sztuczne (żółty pojemnik)

Nie należy wyrzucać:

Należy wyrzucać:

•butelek i pojemników z zawartością

 

•plastikowych zabawek

 

•opakowań po lekach i zużytych artykułów medycznych

 

•opakowań po olejach silnikowych

 

•części samochodowych

 

•zużytych baterii i akumulatorów

 

•puszek i pojemników po farbach i lakierach

 

•zużytego sprzętu elektronicznego i AGD

odkręcone i zgniecione plastikowe butelki po napojach

•nakrętki, o ile nie zbieramy ich osobno w ramach akcji dobroczynnych

•plastikowe opakowania po produktach spożywczych

•opakowania wielomateriałowe (np. kartony po mleku i sokach)

•opakowania po środkach czystości (np. proszkach do prania), kosmetykach (np. szamponach, paście do zębów) itp.

•plastikowe torby, worki, reklamówki, inne folie

•aluminiowe puszki po napojach i sokach

•puszki po konserwach

•folię aluminiową

•metale kolorowe

•kapsle, zakrętki od słoików

 

2. Papier (niebieski pojemnik)

Nie należy wyrzucać:

Należy wyrzucać:

•ręczników papierowych i zużytych chusteczek higienicznych

• papieru lakierowanego i powleczonego folią

• papieru zatłuszczonego lub mocno zabrudzonego

• kartonów po mleku i napojach

• papierowych worków po nawozach, cemencie i innych materiałach budowlanych

• tapet

• pieluch jednorazowych i innych materiałów higienicznych

• zatłuszczonych jednorazowych opakowań z papieru i naczyń jednorazowych

• ubrań

• opakowania z papieru, karton, tekturę (także falistą)

• katalogi, ulotki, prospekty

• gazety i czasopisma

• papier szkolny i biurowy, zadrukowane kartki

• zeszyty i książki

• papier pakowy

• torby i worki papierowe

 

 

3. Szkło (zielony pojemnik)

Nie należy wrzucać:

Należy wrzucać:

• ceramiki, doniczek, porcelany, fajansu, kryształów • szkła okularowego

• szkła żaroodpornego

• Zniczy z zawartością wosku

• żarówek i świetlówek

• reflektorów

• opakowań po lekach, rozpuszczalnikach, olejach silnikowych

• luster

• szyb okiennych i zbrojonych

• monitorów i lamp telewizyjnych

• termometrów i strzykawek

• butelki i słoiki po napojach i żywności (w tym butelki po napojach alkoholowych i olejach roślinnych)

• szklane opakowania po kosmetykach (jeżeli nie są wykonane z trwale połączonych kilku surowców)

 

4. Odpady biodegradowalne (brązowy pojemnik)

Nie należy wyrzucać:

Należy wyrzucać:

• kości zwierząt • oleju jadalnego • odchodów zwierząt • popiołu z węgla kamiennego • leków • drewna impregnowanego • płyt wiórowych i pilśniowych MDF • ziemi i kamieni • innych odpadów komunalnych (w tym niebezpiecznych)

• odpadki warzywne i owocowe (w tym obierki itp.) • gałęzie drzew i krzewów • skoszoną trawę, liście, kwiaty • trociny i korę drzew • niezaimpregnowane drewno • resztki jedzenia

 

Pamiętajmy o tych faktach i radach, kiedy kolejny raz sięgniemy po coś, co przeczy definicji bycia „ekologicznym”.

Karolina Nożewska

Właścicielka marki El PacoEco

Autorka książki: „20 trików jak być w zgodzie z ekologią”

Członek Stowarzyszenia Proekologicznego „Pinia”