Autor: Elwira Adamczyk psychoterapeuta, Ośrodek CENTRUM

Wiek dojrzewania jest zmaganiem się z chęcią bycia niezależnym dorosłym, a potrzebą zależności od rodzica. W miarę upływu czasu, kiedy dziecko zaczyna zaznaczać swoją odrębną tożsamość, rodzice stopniowo tracą władzę nad dzieckiem.

Młody dorastający, który posiadł umiejętności pozwalające mu zaznaczyć własne potrzeby i wyodrębnić własną tożsamość, staje się zdolny do oporu i buntu. Swoim zachowaniem poszukuje własnego sensu życia. Konstytuując własny system wartości konfrontuje swoje przekonania i moralność z wymogami moralnymi dorosłych.
Jest to skomplikowany czas nie tylko dla nastolatka, ale również dla Ciebie jako opiekuna.

Zanim nastolatek wyodrębni własną tożsamość i odkryje swoje preferencje oraz jak jest postrzegany przez innych ludzi będzie popełniał błędy, dużo błędów.
Skutkiem tego będą konsekwencje - bez nich cały proces dorastania nie wypełni swojej misji, jaką jest odnalezienie własnego „ja” w otaczającym go świecie.
Każdy rodzic ma swój styl wychowania, który uważa za właściwy. Jednak w okresie wzrastania nastolatka okazuje się bezskuteczny.
Zasada jest jedna, im więcej doświadcza, tym większe jego poczucie tożsamości.
Twoim zadaniem jest, by dziecko oderwało się od Ciebie emocjonalnie, by podejmowało samodzielne decyzje w przyszłości.
Im więcej dajesz i pomagasz, tym bardziej w życiu dorosłym dziecko będzie potrzebować pomocy.
Skoro tak się dzieje, że Twoje dziecko zmienia się w młodego dorosłego, to i Ty musisz zmienić względem niego swoje podejście.

3 postawy rodzica w czasie buntu nastolatka

Rodzic autorytet

Zachodzisz w głowę, kiedy Twoje dziecko popada w apatię, ucieka z domu, przyłącza się do subkultur, bądź zaczyna eksperymentować z różnymi używkami. Zadaniem Twoim jako rodzica jest bycie autorytetem, stawiać jasne granice, pokazywać co jest normą, a co patologią, nazywać i tłumaczyć zasady współżycia w społeczeństwie.

Rodzic ekspert

Kiedy natomiast Twój młody wrostek zastanawia się nad długoterminowym doświadczaniem swoich preferencji, rozważa różne możliwości i trudno mu się zdecydować np. na kierunek studiów lub rodzaj wykonywanej pracy, a ostatecznej decyzji nie może podjąć ze względu na niepewność – Twoim zadanie w rozwoju jego tożsamości jest bycie ekspertem. Wzmacniaj pozytywnie jego chęć w doświadczaniu, jednocześnie licząc na to, że przyjdzie w końcu po poradę, byś mogła wówczas wypowiedzieć się na trapiący go problem, bez narzucania swojego zdania, tym samym pozwalając mu podjąć własną decyzję. W żadnym wypadku nie wolno krytykować, ignorować czy zabraniać.

Rodzic przewodnik

Należy pamiętać, że każdy młody człowiek ma własne preferencje, własne marzenia, które chce konfrontować z rzeczywistością. Robienie coś „za niego”, bądź „dla jego dobra” lub „w jego imieniu” powoduje, że jego życie wygląda tak jak chcieliby widzieć jego bliscy. Jeśli masz tendencję do nadmiernej opieki, możesz zmienić swój sposób sprawowania troski w bycie przewodnikiem – wyrażaj swoje opinie, ale nie mów jak ma żyć, nie oceniaj.
Wzmacniaj chęć usamodzielniania, wychodzenia z inicjatywą, eksploracji nowych pozytywnych doświadczeń. Nie ograniczaj zamiarów do eksploracji. A przede wszystkim chwal za pracę i chęć usamodzielniania się. Uniezależnianie się od Ciebie powinno być postrzegane jako pozytywny aspekt w rozwoju nastolatka, a nie jako objaw buntu czy oporu.