Kiedy korzystać z nocnej i świątecznej opieki lekarskiej?

Często, gdy dziecko zachoruje w nocy lub w dzień świąteczny nie wiadomo co robić. Czy jechać od razu do szpitala, czy dzwonić na pogotowie, czy udać się do najbliższej placówki świadczącej pomoc medyczną.

Nie zawsze trzeba od razu jechać do szpitala.
Jeśli pojedziemy na izbę przyjęć do szpitala z przypadłością nie zagrażającą życiu dziecka, możemy nie zostać przyjęci, albo dostaniemy reprymendę, że powinniśmy mieć skierowanie od lekarza z placówki pełniącej nocną pomoc lekarską.
Bowiem najczęściej wystarczy wizyta w takiej placówce, gdzie lekarz oceni stan zdrowia dziecka. Jeśli uzna to za konieczne, wypisze skierowanie do szpitala i w razie potrzeby wezwie karetkę.

Nocna i świąteczna opieka to przedłużenie opieki lekarskiej i pielęgniarskiej podstawowej opieki zdrowotnej. Pomoc świadczona jest codziennie, po godzinach pracy przychodni, od godz.18.00 do godz. 8.00 rano następnego dnia. Opieka całodobowa działa również przez 24 h na dobę w soboty i niedziele, a także w dni świąteczne i inne dni ustawowo wolne od pracy.
 Ze świadczeń opieki nocnej i świątecznej pacjent może skorzystać w przypadku lżejszych, nagłych dolegliwości, z powodu których na co dzień zgłasza się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Pacjent, który z powodu dysfunkcji narządów ruchu lub przewlekłej choroby nie może osobiście zgłosić się do przychodni ma prawo poprosić o wizytę domową.

Z porady lekarza dyżurnego i pielęgniarki w nocy, po godzinie 18:00 , w dni ustawowo wolne od pracy i w wszelkie święta państwowe można skorzystać w razie:

• zaostrzenia dolegliwości znanej choroby przewlekłej (np. kolejny napad astmy oskrzelowej z umiarkowaną dusznością),
• infekcji dróg oddechowych z wysoką gorączką (wyższą niż 39°C), szczególnie u małych dzieci i ludzi w podeszłym wieku,
• bólów brzucha, nieustępujące mimo stosowania leków rozkurczowych,
• bólów głowy, nieustępujące mimo stosowania leków przeciwbólowych,
• biegunki lub wymiotów, szczególnie u dzieci lub osób w podeszłym wieku,
• zatrzymania wiatrów, stolca lub moczu,
• nagłego bólu krzyża, kręgosłupa, stawów, kończyn itp,
• zaburzeń psychicznych (z wyjątkiem agresji lub dokonanej próby samobójczej – wtedy należy wezwać pogotowie ratunkowe).

Osoby uprawnione do świadczeń zdrowotnych w przypadku nagłego pogorszenia zdrowia korzystają z tej pomocy bezpłatnie i bez skierowania w przychodni lub gabinecie wskazanym przez lekarza pierwszego kontaktu, do którego są zapisani.

O adres, pod którym udzielana jest tego rodzaju pomoc można dowiedzieć się w rejestracji przychodni, w której mamy swojego lekarza pierwszego kontaktu lub na tablicach ogłoszeń wewnątrz budynku i na drzwiach przychodni.

Jeśli ktoś jeszcze nie zna adresu i telefonu do nocnej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej powinien jak najszybciej dowiedzieć się, bo nigdy nie wiadomo kiedy będzie on potrzebny.
Numery do ambulatorium i pomocy wyjazdowej warto zapisać w podręcznym spisie telefonów, aby w każdej chwili można go szybko odnaleźć i wykorzystać.
W razie nagłego pogorszenia stanu zdrowia, pacjent, bez względu na miejsce zamieszkania, może skorzystać z pomocy w każdej poradni nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, tam, gdzie ma najbliżej.

Jeśli konieczna jest wizyta domowa lekarza lub pielęgniarki można ją umówić telefonicznie pod podanymi numerami telefonów (należy jednak pamiętać, że o wizytę domową lekarza lub pielęgniarki można poprosić tylko w poradni znajdującej się na obszarze, w którym przebywamy).

Pacjentom przysługują także zabiegi pielęgniarskie (np. zastrzyki) w ramach porady udzielonej przez lekarza POZ oraz zabiegi wynikające z ciągłości leczenia. Zabiegi te mogą być wykonywane przez pielęgniarkę w gabinecie zabiegowym lub w domu pacjenta.
Uwaga! Jeśli jest taka potrzeba, poradnia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej ma obowiązek wydać pacjentowi zwolnienie lekarskie.
W sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia pacjenta, należy wezwać karetkę pogotowia ratunkowego.

Stany nagłe bezpośrednio zagrażające życiu:

• utrata przytomności,
• zaburzenia świadomości,
• drgawki,
• nagły, ostry ból w klatce piersiowej,
• zaburzenia rytmu serca,
• nasilona duszność,
• nagły ostry ból brzucha,
• uporczywe wymioty,
• gwałtownie postępujący poród,
• ostre i nasilone reakcje uczuleniowe (wysypka, duszność) będące efektem zażycia leku, ukąszenia, czy użądlenia przez jadowite zwierzęta,
• zatrucia lekami, środkami chemicznymi czy gazami,
• rozległe oparzenia,
• udar cieplny,
• wyziębienie organizmu,
• porażenie prądem,
• podtopienie lub utonięcie,
• agresja spowodowana chorobą psychiczną,
• dokonana próba samobójcza,
• upadek z dużej wysokości,
• rozległa rana będąca efektem urazu,
• urazy kończyn dolnych, uniemożliwiające samodzielne poruszanie się.

W stanach nagłych świadczenia opieki zdrowotnej udzielane są niezwłocznie i bez skierowania, a pacjent ma prawo skorzystać z pomocy pielęgniarki, położnej, lekarza, czy też szpitala, którzy nie mają podpisanej umowy z Funduszem.

Aby wezwać pogotowie ratunkowe, należy zadzwonić:

 - z telefonu stacjonarnego na numer 999,
 - z telefonu komórkowego na numer 999 lub 112.

Najważniejsze informacje, które należy podać po zgłoszeniu dyspozytora:

- dokładne miejsce zdarzenia (adres, lokalizacja, punkty orientacyjne),
- powód wezwania,
- kto potrzebuje pomocy,
- kto wzywa zespół ratownictwa medycznego.

Należy odpowiadać na pytania dyspozytora, dostosować się do jego zaleceń w zakresie udzielenia pierwszej pomocy. Przyjęte wezwanie powinno zostać potwierdzone przez dyspozytora.
Izba przyjęć

W przypadku subiektywnego poczucia zagrożenia życia lub w sytuacjach nagłych pacjent ma prawo skorzystać z pomocy doraźnej w szpitalnej izbie przyjęć bez skierowania. W razie konieczności pacjent jest w izbie zabezpieczany medycznie i transportowany do innej, specjalistycznej placówki. Izba przyjęć nie jest miejscem, w którym udzielane są porady planowe. Świadczenia planowe pacjent może otrzymać w ciągu dnia, w trybie ambulatoryjnym, u swojego lekarza rodzinnego lub lekarza specjalisty. W izbie przyjęć udzielane są świadczenia wyłącznie w trybie nagłym.
Szpitalny oddział ratunkowy

W szpitalnym oddziale ratunkowym udzielana jest pomoc chorym znajdującym się w stanie zagrożenia zdrowia i życia, np. z powodu wypadku, urazu, czy też zatrucia. Do szpitalnego oddziału ratunkowego pacjent może zgłosić się bez skierowania. Nie obowiązuje rejonizacja. Pomoc udzielana jest niezależnie od miejsca zamieszkania pacjenta i miejsca zdarzenia.

Ze świadczeń szpitalnego oddziału ratunkowego nie należy korzystać w celu uzyskania:

- recepty na stosowane przewlekle leki,
- konsultacji specjalistycznych i badań dodatkowych, poza niezbędnymi w danym momencie,
- zwolnienia lekarskiego, wniosku do ZUS, skierowania do sanatorium oraz innych - zaświadczeń i druków medycznych niezwiązanych z aktualnym zachorowaniem.

Szpitalny oddział ratunkowy jest przeznaczony dla pacjentów wymagających pomocy w stanie nagłym, ale nie zastępuje lekarza podstawowej opieki zdrowotnej ani lekarza poradni specjalistycznej.