„Osobowość zwierząt domowych jest wypadkową nie tylko genów, jakie odziedziczyły, ich doświadczeń i przeżyć, czy temperamentu, ale również osobowości ich opiekunów” – mówi Małgorzata Głowacka, lekarka weterynarii, kierownik naukowy ds. żywienia zwierząt Mars Polska.

Jaki pan taki pies?

Stereotypowe i funkcjonujące w powszechnej wyobraźni podobieństwo psów do opiekunów, znajduje potwierdzenie w naukowych obserwacjach (1) . Okazuje się, że nie tylko świadomie dobieramy sobie pupili tak, by ich temperament odpowiadał naszemu, ale też podświadomie wybieramy określone rasy psów.

Podczas badania opiekunowie zwierząt zostali poproszeni o wybór jednej z pięciu cech osobowości  najlepiej oddającej ich charakter: ugodowość, ekstrawersja, sumienność, stabilność emocjonalność i otwartość. Naukowcy zapytali również o rasy psów, które znajdują się pod opieką respondentów. Zgromadzone dane pozwoliły ustalić, że osoby o pewnych cechach były bardziej skłonne do posiadania określonych ras psów. Okazało się, że osoby ekstrawertyczne były najczęściej chętne do zaopiekowania się rasami pasterskimi, takimi jak collie, corgi, heeler czy terier. Ludzie ugodowi wybierali psy myśliwskie - spaniele, retrievery i wyżły. Opiekunowie, którzy w badaniach określili siebie jako osoby odpowiedzialne i sumienne, częściej decydowali się na  dalmatyńczyki, buldogi, mopsy, sznaucery, teriery i chow chow’y. Ci, którzy zostali określeni jako stabilni emocjonalnie, zwykle wybierali rasy myśliwskie – beagle czy charty. Co ciekawe, osoby otwarte na doświadczenia i lubiące wyzwania okazały się miłośnikami małych piesków - terierów, chihuahua, pekińczyków i mopsów.

Badania prowadzone przez Williama J.Chopika i Jonathana R. Weavera z kwietnia 2019 (2)  pokazują, że osobowość opiekuna wpływa na interpetację charakteru czworonoga. Ekstrawertyczni ludzie oceniali swoje pupile jako bardziej aktywne, podczas gdy opiekunowie o wysokim poziomie negatywnych emocji postrzegali swoje psy jako wzbudzające strach oraz mniej podatne na szkolenie. Opiekunowie, którzy określili siebie jako osoby przyjazne, opisywali swoje czworonogi jako mniej agresywne w stosunku do ludzi i zwierząt.

Co istotne, osobowość psów nie jest też w pełni zdeterminowana przez geny i dotychczasowe doświadczenia. Pewne cechy można korygować podczas zajęć  z psim behawiorystą, a także  przez umieszczenie zwierzęcia w stabilnym i przyjaznym środowisku, w którym zapewnimy mu  miłość i otoczymy opieką. Badania pokazały również, że osobowość psa ma istotny wpływ na jakość jego relacji z opiekunem. Ludzie, którzy byli najbardziej zadowoleni ze swoich relacji z psami, opisali swoje pupile jako aktywne i pełne energii, a także jako bardzo dobrze reagujące na szkolenie zwierzęta.

Kocie charaktery

Podobnie wygląda sytuacja z kotami. Te niezależne z natury stworzenia również odzwierciedlają i czasem przejmują cechy swoich opiekunów, zwłaszcza ich ekstrawertyczność, neurotyczność lub stabilność emocjonalną. Przeprowadzone przez dr Lauren Finka z University of Lincoln badania (3)  udowadniają, że choć europejskie koty mają wiele charakterów, to wśród nich można wyróżnić pięć podstawowych typów. Na osobowość kota wpływają nie tylko jego geny, ale również cechy nabyte w trakcie jego rozwoju oraz wychowanie. Podobnie jak u ludzi, istnieją różnice osobowościach, które można podzielić na pięć typów:

Kot - cień opiekuna
Ten typ kota chodzi krok w krok za swoim ludzkim towarzyszem. Gdzie człowiek, tam i kot. Łasi się i zawsze gotowy zwinąć się w kłębek na jego kolanach lub przysiąść na stopach. Jest niezwykle towarzyski i uwielbia pieszczoty. Dobrze mu w domu pełnym bliskich mu ludzi.

Kot - myśliwy
To kot, który pamięta, że jego przodkowie nie mieszkali z ludźmi, a pożywienie zdobywali na łowach. Jest zdecydowanym samotnikiem. Lubi się zaczaić i znienacka zaatakować zabawkę. Gdy tylko ma okazję, wyrusza na prawdziwe polowanie poza domem, a swoimi zdobyczami lubi chwalić się opiekunowi. Niestety kot myśliwy nie odczuwa lęku przed wysokością i jest gotowy zapolować z balkonu na gołębie. Dlatego trzeba na niego uważać, by nie zrobił sobie krzywdy.

Kot – miłośnik swojego gatunku
Typ miłośnika kociego gatunku najlepiej odnajduje się wśród swoich pobratymców. Uwielbia zabawy z innymi kotami. Chętnie wyświadcza im przysługi, biorąc udział w ich codziennych zabiegach higienicznych. Przedstawiciele tego typu najlepiej czują się w  w domach, w których jest inny kot… lub pies.

Kot - wrażliwiec
Wrażliwiec jest delikatny i strachliwy. To typ nieśmiały i często słabo zsocjalizowany. Nie lubi zmian, hałasu i zamieszania. Będzie szczęśliwy w domu, w którym nie ma małych dzieci i głośnych spotkań towarzyskich. Nie przepada też za obcymi, zwłaszcza tymi, którzy bez pozwolenia chcieliby okazać mu czułość.

Kot - ciekawy świata
Tego wszędobylskiego czworonoga nigdy nie zabraknie tam, gdzie coś się dzieje. Nowe bodźce to jego żywioł. Jest zawsze spragniony wrażeń. Gdy dzwoni dzwonek, on jest pierwszy przy drzwiach. Znajdziesz go w niespodziewanych miejscach – musi na własną rękę wszystko zbadać i obwąchać. Kot obdarzony taką osobowością bywa często kocim terapeutą podczas felinoterapii.

------------------------------

1. Fearon, J. & Workman, L. (2012) Variation in Personality Factors of Dog Owners in Relation To Breed Groups 
2. Chopik, W. & Weaver, J.R (2019) Old dog, new tricks: Age differences in dog personality traits, associations with human personality traits, and links to important outcomes
3. Finka, L. R. (2019) Owner personality and the wellbeing of their cats share parallels with the parent-child relationship