Zestawianie 10 najważniejszych praw i przywilejów zawartych w różnych dokumentach prawnych przygotowały ekspertki z Kancelarii Ślązak, Zapiór i Wspólnicy w Katowicach –  adwokat Aleksandra Góra i aplikantka radcowska Paulina Bujas.

- Wszystkim dzieciom przysługują ich prawa i nikt nie może ich im odebrać. Katalog tych praw jest bardzo szeroki i dotyka sfery osobistej, socjalnej, a nawet ekonomicznej. Dorośli muszą pamiętać, że prawa i przywileje najmłodszych korespondują, a nawet uzupełniają ich prawa, w żaden sposób nie kolidując z nimi - wskazuje adwokat Aleksandra Góra.

1. Dziecko ma prawo do swobodnej wypowiedzi i posiadania własnego zdania; prawo to ma zawierać swobodę poszukiwania, otrzymywania i przekazywania informacji oraz idei wszelkiego rodzaju, bez względu na granice (art. 13 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka).

2. Dziecko nie może nosić zbyt ciężkiego tornistra. Państwowa Inspekcja Sanitarna zaleca, by waga tornistra nie przekraczała 10-15 % masy ciała ucznia.

3. Dziecko ma prawo do nauki na zasadzie równych szans (art.28 Konwencji o Prawach Dziecka) i może uczyć się wszystkiego, co je zaciekawi. Nie ma oficjalnego kodeksu praw ucznia, wielu uważa, że taka regulacja powinna powstać. Ale…każda szkoła powinna mieć status i każdy uczeń może wypływać na to, jakie prawa ucznia będą w nim zapisane, status musi być ogólnodostępny.

4. Dziecko ma prawo do wypoczynku i czasu wolnego, do uczestniczenia w zabawach i zajęciach rekreacyjnych, stosownych do wieku dziecka oraz do nieskrępowanego uczestniczenia w życiu kulturalnym i artystycznym (art. 31 Konwencji o Prawach Dziecka). Oznacza to, że dziecko ma prawo również samo wybierać z kim będzie się bawić.

5. Dzieci mają prawo do znajomości swoich praw i mogą żądać, aby inni uznali ich prawa. Ponadto, mogą stowarzyszać się i gromadzić w celach pokojowych.

6. Dziecko ma prawo do wyboru swoich przekonań religijnych niezależnie od wiary rodziców (art. 48 ust. 1 Konstytucji RP).

7. Prawo do równości chłopców i dziewczynek w każdej dziedzinie życia. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym  i gospodarczym (art. 33 Konstytucji RP).

8. Zakazane jest stałe zatrudnianie dzieci w Polsce do lat 16 (art. 65 ust. 3 Konstytucji RP). Pracę mogą podjąć dzieci (młodzież), które skończyły 16 lat i ukończyły co najmniej gimnazjum oraz przedstawią świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża ich zdrowiu.

9. Do zatrudniania dzieci poniżej 16 r.ż. na przykład w reklamach, filmachczy programach telewizyjnych wymagana jest pisemna zgoda rodziców/opiekunów; opinia poradni psychologiczno – pedagogicznej o braku przeciwskazań do wykonywania pracy; orzeczenie lekarza stwierdzające brak przeciwskazań do wykonywania pracy oraz opinia dyrektora szkoły (jeśli dziecko jest uczniem).

10. W trakcie rozwodu rodziców - dziecko ma prawo do własnego zdania na temat wszystkich spraw z nim związanych, zarówno w toku mediacji, jak i przed sądem. Sąd jest zobowiązany do wysłuchania dziecka i w miarę możliwości uwzględnienia jego zdania. Ogólną zasadą jest zawsze działanie dla dobra dziecka, każda decyzja dotycząca dziecka powinna być podjęta z uwzględnieniem jego jak najlepszego interesu.