Formy witaminy E:

Witamina E to grupa związków określanych mianem tokoferoli. Wraz z witaminami A, D i K należą one do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Oznacza to, że są one magazynowane w organizmie (a nie wydalane z moczem lub potem, jak witaminy rozpuszczalne w wodzie), głównie w tkance tłuszczowej i nadnerczach.

Dodatkowo, przyswajanie "witaminy młodości" przez organizm wspomagają inne witaminy, takie jak witamina A, kompleks witamin B, witamina C, mangan, selen, fosfor oraz niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe.

Rola witaminy E w organizmie

•             Witamina E, wraz z  witaminą A i C, jest silnym przeciwutleniaczem, który chroni organizm przed stresem oksydacyjnym i uszkodzeniem komórek, wywoływanym przez wolne rodniki. „Witamina młodości” bierze także udział w syntezie substancji przeciwkrzepliwych, utrzymaniu odpowiedniej przepuszczalności błon komórkowych i zmniejszeniu zlepiania się płytek krwi, zapobiegając w ten sposób powstawaniu blaszki miażdżycowej w naczyniach krwionośnych. Przeciwdziała więc zakrzepom zmniejszając tym samym ryzyko chorób naczyń krwionośnych.

•             Zapobiega przedwczesnemu rozpadowi czerwonych krwinek i uczestniczy w transporcie tlenu przez erytrocyty do wszystkich komórek organizmu, dzięki czemu ma bezpośredni wpływ na wydolność naszych mięśni.

•             U mężczyzn niezbędna jest do wytwarzania nasienia. Jej obniżony poziom może powodować niepłodność.

•             Witamina E zmniejsza ryzyko wystąpienia raka prostaty u palaczy. Wspomaga też leczenie raka gruczołu krokowego, zmniejszając rozrost nowotworu. Swoje lecznicze właściwości witamina E zawdzięcza zawartej w niej specyficznej formie tokotrienolu (gamma-tokotrienol). Zdaniem badaczy substancja ta skutecznie hamuje rozrost komórek nowotworowych odpowiedzialnych nie tylko za raka prostaty, lecz także nawet za raka piersi, jelita grubego, wątroby i żołądka.

•             Witamina E jest również bardzo potrzebna w ciąży, będąc współodpowiedzialną za jej utrzymanie i prawidłowy rozwój płodu (z drugiej strony jej nadmiar może powodować zaburzenia).

•             Ponadto witamina E wraz z witaminą A wspomaga prawidłowe funkcjonowanie wzroku, znaczni poprawiając jakość widzenia.

•             Witamina E jest nazwana "witaminą młodości", ponieważ zwalczając wolne rodniki, w dużej mierze odpowiedzialne za zwiotczenie skóry, znacznie spowalnia procesy starzenia się organizmu.

Zapotrzebowanie organizmu na witaminę E, skutki jej niedoboru, rozsądna suplementacja

Tylko dobrze zbilansowana dieta w pełni zaspokaja potrzeby organizmu na witaminę E. Niestety w czasach wszechobecnej wysoko przetworzonej żywności, nadmiernej aktywności zawodowej, a także spotykających nas często sytuacji stresowych, trudno jest dostarczyć organizmowi niezbędnych ilości tej cennej witaminy. Zdaniem specjalistów z Instytutu Żywności i Żywienia, dzienne zapotrzebowanie na witaminę E jest zróżnicowane i zależy m.in. od wieku, płci i stanu fizjologicznego.

Obecne oficjalne zapotrzebowanie na witaminę E w Polsce na dzień dzisiejszy to ilość 12 mg. Przeliczając to na jednostki międzynarodowe wychodzi ok. 18 jednostek międzynarodowych, czyli IU (przelicznik to 1 mg =1,5 j.m.). Należy jeszcze wziąć pod uwagę jeden fakt:  witamina E nie jest syntetyzowana przez zwierzęta ani ludzi. Musi być ona człowiekowi dostarczona z zewnątrz – podobnie jak dzieje się to w przypadku witaminy C.

Głównymi objawami niedoboru witaminy E mogą być: osłabienie zdolności koncentracji, działanie mięśni szkieletowych, niedokrwistość, bezpłodność, przedwczesne starzenie się skóry, a także choroby układu krążenia.

Niedobór witaminy E obniża także efektywność funkcjonowania okładu odpornościowego – zmniejsza się stabilność błon komórek tego układu i nasila synteza substancji obniżających sprawność immunologiczną organizmu. Jest on wtedy bardziej skłonny do zakażeń i przewlekłych schorzeń.

Naturalna witamina E powstaje tylko w roślinach. Jeżeli nasze pożywienie zawiera zbyt mało witaminy E, tłuszcz w organizmie „jełczeje”. Typowe objawy to plamy starcze, tzw. kwiaty starości i przebarwienia na skórze.

Warto podkreślić, że na niedobór witaminy E narażone są: kobiety przyjmujące tabletki antykoncepcyjne, osoby palące papierosy, osoby z zespołem Bassena-Kornzweiga, chorzy na mukowiscydozę czy celiakię.

W jakich produktach znajdziemy witaminę E?

Ponieważ jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, znajduje się ona w dużej ilości właśnie w tych częściach roślin, które tłuszcze zawierają, a więc głównie w ziarnie . Najwięcej witaminy E znajduje się w kiełkach pszenicy, nasionach słonecznika oraz migdałach, nieco mniej w orzechach laskowych, awokado i oliwie z oliwek.

– olej z kiełków pszenicy (1 łyżka) – 20,3 mg

– ziarno słonecznika łuskane (porcja 30 g – ok. dwie garście) – 7,4 mg

– migdały (porcja 30 g – jedna garść) – 6,8 mg

– olej słonecznikowy nierafinowany (1 łyżka) – 5,6 mg

– orzechy laskowe (porcja 30 g – jedna garść) – 4,3 mg

– awokado 1 średnie – 4,16 mg

– olej rzepakowy nierafinowany 1 łyżka – 2,44 mg

– mango 1 średnie – 2,3 mg

– szpinak gotowany 1/2 szkl. – 1,9 mg

– papryka czerwona 1 średnia – 1,88 mg

– brokuły gotowane 1/2 szkl – 1,2 mg

– owoc kiwi jeden średni – 1,1 mg

– pomidor 1 średni – 0,7 mg

 

Warto wiedzieć, że na rynku dostępne są różne formy chemiczne witaminy E:

D-alfa-tokoferol,

DL-alfa-tokoferol,

Octan D-alfa-tokoferylu,

Octan DL-alfa-tokoferylu,

Bursztynian D-alfa-tokoferylu

Związki zaczynające się od DL to są syntetyczne (sztuczne) postacie witaminy E uzyskiwane w sposób chemiczny.

Związki zaczynające się od D pochodzą z naturalnych źródeł.