Skąd się bierze nowotwór?

Bardzo często pojawiają się samoistnie. Wynikają z pomyłek w czasie naturalnych procesów fizjologicznych. Gdy komórki się namnażają, w naturalny sposób powstają błędy w strukturze DNA. W każdym organizmie istnieją odpowiednie mechanizmy naprawy uszkodzeń DNA, które usuwają te uszkodzenia w komórkach. Jednak nie ze wszystkimi mogą sobie poradzić, czasami zawodzą i dlatego powstają genetyczne mutacje, które np. prowadzą do nowotworów. Jednak za niektóre uszkodzenia odpowiadają czynniki zewnętrzne. To przede wszystkim wpływ niektórych leków, papierosów, promieniowanie czy zanieczyszczenia środowiska. Do uszkodzeń w genach może dojść także pod wpływem działania wirusów lub nawet niewłaściwej diety. Nie ma sensu więc mówić, że ktoś ma lepszy zestaw genów, które sprawiają, że dożyje setki i nie będzie nękany przez choroby. W takiej genetycznej ruletce sami mamy też dużo do powiedzenia.  Jeśli nawet osoba obciążona dziedzicznie prowadzi zdrowy styl życia, to już jest połowa sukcesu. W takiej sytuacji choroba może się u niej nie ujawnić.

Problem dużej wagi

Nawet 30 proc. nowotworów jest związanych z nadwagą, otyłością, brakiem ruchu i złym odżywianiem. Niektóre nowotwory występują częściej u osób z nadwagą i otyłych. Tak jest np. z rakiem piersi, trzustki, nerek czy trzonu macicy. Po menopauzie kobiety otyłe mają nawet o 30 proc. większe ryzyko raka piersi. z Najbardziej niebezpieczna jest otyłość typu brzusznego, bo tłuszcz zmagazynowany w okolicach talii zwiększa poziom niektórych hormonów, co może przyspieszać proces nowotworowy. Dlatego w profilaktyce przeciwnowotworowej ważne jest, by utrzymywać dobrą wagę i zwracać uwagę na kaloryczność posiłków. Podstawą diety powinny być warzywa i owoce – pięć do ośmiu porcji warzyw i dwie porcje owoców. Najlepiej wybierać je w każdym kolorze, bo dostarczają różnych składników odżywczych. Pozwalają one zachować dobrą wagę i dostarczają składników odżywczych, dzięki którym organizm potrafi lepiej radzić sobie z komórkami nowotworowymi.  Udowodniono, że częste jedzenie warzyw i owoców zmniejsza ryzyko zachorowania na różne nowotwory, m.in. przełyku, żołądka czy trzustki. Osoby, które prowadzą zdrowy tryb życia, zmniejszają ryzyko nowotworów nawet o 1/5.

Niebezpieczny stan zapalny i słaba odporność

Gdy pojawia się w organizmie, przyczynia się do powstawania nie tylko nowotworów, ale też chorób serca czy cukrzycy. Pomagają je łagodzić błonnik, witaminy i przeciwutleniacze, które można znaleźć w warzywach, owocach i produktach z pełnych ziaren. Natomiast tłuszcze trans i produkty o wysokim indeksie glikemicznym sprzyjają ich pojawianiu się. By organizm mógł skutecznie bronić się przed nowotworami, powinien mieć sprawnie funkcjonujący układ immunologiczny.

Antyrakowa lista przebojów

Owoce jagodowe
Są pełne antocyjanów, flawonoidów oraz resweratrolu, które wzmacniają odporność organizmu i chronią nasze DNA przed uszkodzeniem. Dlatego warto jeść jagody, borówki, wiśnie, winogrona, maliny, żurawinę i figi.

Cytrusy
Pomarańcze, cytryny czy grejpfruty zawierają flawonoidy, rutynę oraz witaminę C, które wzmacniają układ odpornościowy, mają właściwości przeciwzapalne i przeciwutleniające.

Zielone warzywa
Brokuły, brukselka, kapusta czy szpinak zawierają witaminy C, E i K oraz karotenoidy, które działają przeciwzapalnie i chronią przed wolnymi rodnikami.

Rośliny strączkowe
Fasola, groch, soja czy cieciorka zawierają dużo błonnika, izoflawony oraz fitoestrogeny. Te składniki mogą spowalniać namnażanie się komórek nowotworowych.

Czosnek, cebula i por
Zawarte w nich składniki działają przeciwzapalnie, wzmacniają odporność i chronią przed wolnymi rodnikami. 

Makrela, śledź, łosoś
Tłuste ryby morskie są dobrym źródłem kwasów omega 3 oraz witaminy D. Wzmacniają odporność i mają właściwości przeciwnowotworowe i przeciwzapalne.

Awokado i oliwa
Zawierają kwasy tłuszczowe omega 9, które są dobrym przeciwutleniaczem.

Zielona herbata
Ma w swoim składzie składnik o nazwie EGCG, który blokuje komórkom nowotworowym  dostęp do naczyń krwionośnych. Tym samym odcina je od pożywienia.

Natka pietruszki
Warto posypywać nią smażone potrawy, bo zmniejsza kancerogenne działanie smażonego jedzenia.

Bazylia, mięta, oregano, tymianek
Te zioła zawierają olejki eteryczne, które zmniejszają rozprzestrzenianie się komórek rakowych po organizmie.

Kurkuma, imbir
Kurkuma zawiera kurkuminę, przeciwutleniacz, który działa przeciwzapalnie i przyspiesza umieranie komórek rakowych.  Imbir natomiast jest bogaty w gingerole, które chronią przed powstawaniem procesów zapalnych.

Tego lepiej unikać

Cukier
Nagłe skoki poziomu cukru we krwi po zjedzeniu słodyczy prowadzą do powstania komórek rakowych. Dlatego lepiej unikać drożdżówek, batonów i słodzonych napojów.

Czerwone mięso
Wieprzowina i wołowina jedzona w dużych ilościach może prowadzić do powstawania nowotworów, np. raka żołądka. Lepiej zastąpić je rybami i drobiem, a pozwalać sobie na to mięso raz-dwa razy w tygodniu, w niewielkich ilościach. Należy w ogóle zmniejszać ilość mięsa w diecie, bo udowodniono, że wegetarianie mają nawet dwa razy mniejsze ryzyko zachorowania na niektóre rodzaje raka.

Tłuszcze trans
Znajdziemy je w czipsach, majonezie, ciastkach, herbatnikach czy w potrawach smażonych w głębokim tłuszczu, np. frytkach. Dlatego dużo lepiej przyrządzać w domu własne wypieki czy potrawy – wtedy wiemy, jaki tłuszcz dodajemy do potraw.

Żywność mocno przetworzona
Lepiej nie jeść zbyt dużo konserw mięsnych, gotowych potraw ze słoika, kiełbasy, gotowych hamburgerów czy mrożonej pizzy. Należy unikać produktów wędzonych i peklowanych.

Jedzenie smażone i spieczone z grilla
Gdy jemy je często, narażamy się na powstanie nowotworu. Należy też unikać przygotowywania potraw na otwartym ogniu, np. podczas grillowania.

Sól
Gdy tej przyprawy jest za dużo na talerzu, w organizmie zostaje zaburzona równowaga minerałów. Sól może prowadzić do wypłukiwania xxxx z organizmu. Zamiast soli warto stosować zioła, które podkreślają smak potraw. 

Alkohol
Jest substancją rakotwórczą, która zwiększa ryzyko powstawania m.in. nowotworów piersi, przełyku, gardła, krtani czy jelita grubego. Im więcej go pijemy, tym ryzyko się zwiększa.

Tekst: Renata Ciemięga