Pierwiosnek – odmiany

W Polsce można spotkać dziko rosnący pierwiosnek lekarski. Do 2014 roku kwiat był objęty częściową ochroną gatunkową. Aktualnie można go już zrywać bez przeszkód. Do produkcji produktów leczniczych wykorzystywana jest właśnie ta odmiana, tyle że hodowana w specjalnych uprawach. Właściwości zdrowotne wykazuje jednak także ozdobna odmiana – pierwiosnek wyniosły. Można go spotkać w wielu ogrodach, rozpoznasz go po długich łodyżkach. 

Jak zbierać i suszyć pierwiosnek? 

Kwiaty zbieraj razem z kielichami. Nie rób tego po deszczu, kiedy są mokre. Korzenie wykop, umyj, wysusz i rozdrobnij. Pierwiosnek susz na papierze, w cieniu, w przewiewnym miejscu, w temperaturze do 40°C. Proces ten może trwać od 2 do 4 tygodni. Po wysuszeniu włóż je do szczelnie zamykanego pojemnika i przechowuj w zaciemnionym miejscu.

Jeśli nie masz możliwości zbierania i suszenia pierwiosnka na własną rękę, zarówno kwiat, jak i korzeń pierwiosnka dostaniesz w aptece czy sklepie zielarskim. Ceny rozciągają się w przedziale 6-16 zł za 50 g. 

Kwiat pierwiosnek – właściwości zdrowotne 

  • przeciwzapalne 
  • przeciwwirusowe  
  • przeciwgrzybiczne 
  • napotne 
  • ułatwiające zasypianie
  • łagodzące kaszel
  • ułatwiające odkrztuszanie
  • wspomagające leczenie gardła

Pierwiosnek – przepisy

1. Napotny napar

Łyżkę suszonych kwiatów lub ziela pierwiosnka zalej 400 ml wrzącej wody i zostaw pod przykryciem na 20 minut. Pij 2-3 razy dziennie po 100-150 ml.

2. Inhalacja na zatkany nos

Łyżkę suszonych kwiatów pierwiosnka wsyp do miski i zalej wrzątkiem (ok. 500 ml). Nachyl się nad miską w bezpiecznej odległości od wody i nakryj głowę dużym ręcznikiem, który zakryje także miskę. Zamknij oczy i wdychaj powietrze nosem, a wypuszczaj ustami. Gdy wydzielina zacznie wyciekać z nosa, przerwij na chwilę i dokładnie oczyść nos. 

3. Ekstrakt na gorączkę i przeziębienie 

4 łyżki kwiatów lub ziela pierwiosnka zalej szklanką wody i gotuj przez 5 minut. Następnie odstaw na 20 minut i przecedź. Dodaj 3 łyżki miodu. Zażywaj 6 razy na dzień po 2 łyżki. 

4. Napar dla dzieci

1 łyżkę suszu zalej wrzątkiem (250 ml). Zostaw pod przykryciem na 15 minut. Podziel na 3 porcje i podawaj dziecku po posiłku. Napar zadziała wykrztuśnie, uspokajająco i wzmacniająco.

5. Odwar przeciwkaszlowy

Suszony korzeń pierwiosnka zalej 500 ml wody. Gotuj przez 15 minut na wolnym ogniu. Ostudzony napar pij 2 razy dziennie.

6. Nalewka przeciwkaszlowa

100 g suszonego korzenia pierwiosnka wsyp do dużego słoika i zalej 1/5 l spirytusu. Zostaw w zaciemnionym miejscu na tydzień (nie dłużej!). Odcedź przy pomocy gazy jałowej lub filtra do mleka (kupisz w internecie). Płyn przelej do butelki z ciemnym szkłem i trzymamy w ciemnym miejscu, w temperaturze pokojowej. W razie napadu kaszlu rozpuść 20 kropli w 1/2 szklanki wody i wypij. Nie trzymaj nalewki dłużej niż 2-3 miesiące. 

7. Sok na zapalenie spojówek 

Świeże liście pierwiosnka zmiel przez maszynkę i zalej wodą. Proporcje to 1 szklanka masy liści na 100 ml wody. Zostaw pod przykryciem na 6 godzin. Następnie przecedź i przemywaj powieki 2 razy dziennie. 

8. Herbata na bezsenność

50 g suszonych kwiatów pierwiosnka wymieszaj z 25 g suszonych kwiatów lawendy, 10 suszonego dziurawca, 15 g szyszek chmielu i 5 g korzeni kozłka lekarskiego. Łyżeczkę tej mieszanki zalej gorącą wodą i odstaw na przynajmniej 3 minuty. Ciepłą herbatę pij przed snem, najlepiej małymi łyczkami. 

Uwaga!

Pamiętaj, że pierwiosnek można przedawkować, jak każdy inny lek. Objawami przedawkowania mogą być nudności, ból brzucha czy biegunka. Dlatego nigdy nie przekraczaj zalecanych dawek spożycia.