Cukier sam w sobie nie jest zły, pod warunkiem że jemy go nie więcej niż 30 g, czyli 6 łyżeczek dziennie. Jednak gdy się nim objadamy, staje się naszym wrogiem. Niestety, nie zawsze panujemy nad tym, ile mamy go w diecie, bo jest nawet tam, gdzie się go nie spodziewamy. Występuje pod różnymi nazwami.

SYROP GLUKOZOWO-FRUKTOZOWY
Otrzymuje się go najczęściej z kukurydzy przez przetworzenie cząsteczek glukozy we fruktozę. Czasem występuje pod nazwą syrop kukurydziany. Jest dodawany do napojów, serków, jogurtów, deserów, keczupu i pieczywa.

FRUKTOZA
Naturalnie występuje w miodzie i owocach. Jest słodsza od kryształu. Dodaje się ją najczęściej do płatków śniadaniowych i dżemów.

CUKIER GRONOWY
Pochodzi z soku winogronowego lub jabłkowego. Dodawany jest m.in. do dżemów, soków i leków.

Nie daj się zmylić

Zasada, że brązowe jest zdrowsze od białego, sprawdza się w przypadku ryżu czy makaronu, ale nie cukru. Brązowy kolor kryształu jest wynikiem pozostałości melasy. Jest ona wprawdzie źródłem minerałów, jednak jest ich w niej tak mało, że nie wpływa na nasze zdrowie. Amerykański ekspert ds. żywienia prof. Barry Popkin z Uniwersytetu Karoliny Północnej przekonuje, że brązowy i biały cukier działają tak samo i ich nadmierne jedzenie grozi tym samym: otyłością.

To pomaga - Cukry złożone
Nazywa się je też polisacharydami. Są wolno trawione i nie powodują skoków poziomu glukozy we krwi. Znajdują się w płatkach zbożowych oraz w warzywach i owocach

To szkodzi - Fruktoza
Jest oskarżana o to, że szybko powoduje otłuszczenie wątroby i odkładanie się tłuszczu w okolicach brzucha. To sprzyja m.in. nadciśnieniu i chorobom metabolicznym.

NIE
Jogurt owocowy - fałszywe smaki
(6 łyżeczek cukru/szklanka) Słodki smak zawdzięczają dodatkowi białego cukru. Zwykle dosypuje się go do tzw. wsadu owocowego. Wtedy słowo „cukier” czy „syrop cukrowy” trudniej wyśledzić, bo nie pojawia się w składzie mlecznego napoju, tylko wsadu.

TAK
Jogurt naturalny z owocami - zastrzyk białka i wapnia
To lepsza wersja owocowego jogurtu. Najlepiej do jogurtu naturalnego dodać pokrojone świeże lub mrożone owoce sezonowe, np. maliny, truskawki, borówki. Dla tych, którzy kochają słodki smak, polecamy wersję z łyżeczką miodu.

NIE
Owoce kandyzowane - zdradliwe słodkości
(18 łyżeczek/filiżanka) To owoce gotowane w syropach cukrowych. Miąższ tak przygotowanych mango czy ananasów nasiąka słodyczą. Składa się nawet w 70 proc. z cukru. Dodatkowo dla lepszego smaku owoce obtacza się w słodkiej posypce

TAK
Owoce suszone - porcja magnezu i potasu
Mają tylko naturalny cukier. Są źródłem przeciwutleniaczy polifenoli. Niektóre z suszonych owoców, np. śliwki, zawierają rozpuszczalny błonnik pektynę, który wpływa na obniżenie cholesterolu we krwi. Są także źródłem prebiotyków.

NIE
Płatki śniadaniowe - chrupiący zdrajca
(10 łyżeczek/porcja) Mogą składać się aż w 34 proc. z cukru. Nie dotyczy to tylko chrupek dla dzieci, np. z miodem czy czekoladą. Cukier jest również w płatkach typu light czy fi t, najczęściej pod postacią słodkiej polewy.

TAK
Musli - megadawka błonnika
Najlepiej samemu przygotować domowe musli, np. z płatków owsianych, zarodków pszennych, różnych orzechów i suszonych owoców. Wtedy mamy pewność, że takiego musli nikt nie posłodził. Mieszanka ma węglowodany złożone, dzięki czemu jest sycąca.

NIE
Gotowe sosy - słodka niespodzianka
(1 łyżeczka/porcja) Keczup, sos czy dressing do sałatki to kopalnia cukru! W składzie tych produktów jest on często na drugim miejscu. Dodaje się też do nich syrop kukurydziany. Poprawia smak i zagęszcza sosy.

TAK
Domowe sosy - dodatek z minerałami
Aby zrobić aromatyczny sos do kanapek albo sałatki, wystarczy dodać do jogurtu posiekane świeże zioła i czosnek. Zaś na domowy keczup gotujemy przecier pomidorowy z cebulą, czosnkiem, solą i pieprzem oraz octem jabłkowym. Takie dodatki są smaczne i zdrowsze.

Zdrowsza wersja słodkiego, czyli tym warto zastąpić cukier

Zwykły cukier (sacharoza) to główna przyczyna otyłości, cukrzycy i chorób krążenia. Łyżeczka ma 20 kcal, a 100 g aż 405 kcal! Można zastąpić go syntetycznymi słodzikami, ale jeszcze lepiej używać w kuchni zdrowszych rodzajów cukru.

Ksylitol
100 g = 240 kcal
Do pieczenia
Pozyskiwany jest m.in. z kory brzozy. Jest o 40 proc. słodszy od białego cukru. Do ciasta można go wsypać więc o połowę mniej. Dodając 50 g ksylitolu zamiast 100 g cukru, oszczędzamy blisko 300 kcal.

Syrop z agawy
100 g = 310 kcal
Do kawy i herbaty
Pochodzi z meksykańskich kaktusów. Smakiem i konsystencją przypomina miód. Jest o połowę słodszy od cukru, więc stosujemy go mniej. Odporny na działanie temperatury. Dobry do gorących napojów.

Erytrytol
100 g = 20 kcal
Do naleśników
Tę substancję słodzącą otrzymuje się w procesie fermentacji glukozy, przeprowadzonej przez drożdże Yarrowia lipolytica. Jest równie słodki jak cukier, ale praktycznie nie tuczy. Łyżeczka to 0,20 kcal.

Stewia
100 g = 270 kcal
Do deserów
Naturalny słodzik z liści stewii. Jest 250 razy słodszy od cukru. Wystarczy mała ilość, by poprawić smak deseru lub napoju. Stewii można używać do gorących potraw. Nie podwyższa poziomu glukozy we krwi.

Tagatoza
100 g = 175 kcal
Do drożdżówek
To naturalny cukier występujący w laktozie. Pozyskuje się go z afrykańskiego drzewa Sterculia setigera. Ma prawie trzy razy mniej kalorii niż cukier. Nadaje się do ciasta drożdżowego, bo ten cukier fermentuje.